Po pierwsze: papierosy
To, że palenie nie jest zdrowe, wie każdy, ale nie jest już tak oczywistym, że palenie przyczynia się także do obniżenia płodności. Kobiety palące mają o 1/3 mniejsze szanse na zapłodnienie w ciągu całego cyklu miesiączkowego, niż kobiety niepalące. Substancje smoliste oraz inne toksyczne związki obecne w dymie papierosowym docierają do wnętrza jajników, powodują ich niewydolność a następnie niszczą znajdujące się tam pierwotne komórki jajowe. Toksyczne składniki dymu tytoniowego przenikają także do wnętrza komórek jajowych. Ich stężenie w komórce nieustannie rośnie a gdy przekroczy wartość graniczną, komórka jajowa ginie. Organizm kobiety sam niszczy zatrute komórki jajowe, aby nie dopuścić do ich zapłodnienia. Tym samym zmniejsza się liczba komórek, które mogłyby uczestniczyć w cyklu owulacyjnym. Doprowadza to do skrócenia całego okresu płodności kobiety. Poza tym cieńsza wskutek palenia ścianka macicy utrudnia zagnieżdżenie się zapłodnionego jaja. Dlatego też jednym z największych zagrożeń dla płodności kobiety jest właśnie palenie tytoniu.
Palenie znacząco obniża także płodność u mężczyzn. Dym papierosowy pogarsza bowiem jakość oraz ilość spermy, co może utrudniać zapłodnienie.
Po drugie: alkohol
Pary starające się o dziecko, powinny ograniczyć spożycie alkoholu. Nie muszą zupełnie z niego rezygnować, dopuszczalny jest bowiem jeden napój niskoalkoholowy dziennie. Jednak nadmierne spożywanie alkoholu bardzo ogranicza płodność mężczyzny i dodatkowo naraża go na atrofię (zanik) jąder. Również u kobiet zbyt duże ilości alkoholu prowadzą do trudności z poczęciem, powodując zaburzenia owulacji i zwiększając częstość poronień samoistnych.
Po trzecie: zdrowe odżywianie
Prawidłowo zbilansowana dieta może pomóc w poczęciu upragnionego dziecka. Spożywanie produktów bogatych w witaminę B12 (produkty mleczne, jaja, ryby), selen (ryby, orzechy) czy cynk (owoce morza, pestki słonecznika, dyni lub nasiona sezamu) zwiększa liczbę plemników oraz korzystnie wpływa na ich ruchliwość. Natomiast niedobór witaminy E u mężczyzn prowadzi do zmniejszonego wydzielania hormonu gonadotropowego, co w konsekwencji przyczynia się do zwyrodnienia plemników, natomiast u kobiet może powodować zaburzenia w czasie ciąży. Dieta osób starających się o dziecko powinna być więc przede wszystkim urozmaicona, pełna owoców, warzyw,produktów pełnoziarnistych, mleka, serów i ryb morskich.
Kobiety dodatkowo powinny pamiętać o przyjmowaniu kwasu foliowego, czyli po prostu witaminy B9, w ilości 0,4 mg/dziennie od chwili zaprzestania stosowania antykoncepcji lub przynajmniej na 3 miesiące przed planowanym zajściem w ciążę do trzeciego miesiąca ciąży. Udowodniono, że większe spożycie kwasu foliowego w 70% przypadków zapobiega rozszczepowi kręgosłupa u płodu. Kwas foliowy naturalnie występuje w zielonych warzywach liściastych (szpinak, brokuły), niektórych owocach (głównie cytrusowych), fasoli, groszku, zarodkach ziaren pszenicy, drożdżach i żółtkach jaj. Niektóre artykuły zbożowe (chleb, ryż, płatki śniadaniowe) wzbogacane są także kwasem foliowym.
Po czwarte: stres
Stres zdecydowanie nie sprzyja poprawie płodności zarówno u kobiety, jak i mężczyzny. Wręcz przeciwnie – może wpływać na jej obniżenie. Stres wpływa na funkcjonowanie przysadki mózgowej, powodując tym samym zaburzenia gospodarki hormonalnej i zwiększone wydzielanie prolaktyny, która może prowadzić do cykli bezowulacyjnych oraz obniżenia progesteronu, niezbędnego do zagnieżdżenia zarodka i jego rozwoju. Niski poziom progesteronu może być także przyczyną poronień, natomiast niski poziom estrogenów w pierwszej fazie cyklu prowadzi do niepełnowartościowej owulacji lub niepękających pęcherzyków, które mogą przekształcić się w torbiele.
Stres działa negatywnie również na płodność mężczyzny. Zaburzenia jakie wywołuje prowadzą w końcowym efekcie do zmniejszenia liczby plemników.
Po piąte:seks
Seks jest bez wątpienia najprzyjemniejszym momentem starań o dziecko. Jednak to, w jaki sposób i kiedy się kochamy może także mieć wpływ na rezultat naszych starań. Aby zwiększyć prawdopodobieństwo poczęcia trzeba kochać się jak najczęściej (nawet 4-5 razy w tygodniu) najlepiej na dwa dni przed owulacją oraz w dzień samej owulacji. Zdrowa para ma wówczas ok. 25% szans na poczęcie dziecka. Aby prawidłowo rozpoznać początek okresu płodnego u kobiety warto nauczyć się wnikliwej obserwacji zmian, zachodzących w jej ciele. Jednym z najwyraźniejszych objawów, mówiących o rozpoczynającym się okresie płodnym jest pojawienie się śluzu, który przedłuża żywotność plemników. Pora dnia, w jakiej dochodzi do zbliżenia, nie ma większego znaczenia. Bardziej pomocne może okazać się natomiast zastosowanie określonych pozycji. W przypadku starań o dziecko zaleca się pozycje klasyczną, na jeźdźca oraz od tyłu. Najlepsze pozycje to te, które umożliwiają głęboką penetrację, pozwalającą na wtryśnięcie nasienia bezpośrednio na szyjkę macicy, co zwiększa szanse na dotarcie plemników do komórki jajowej. Po stosunku kobieta może ułatwić zadanie plemnikom unosząc w górę nogi i biodra.
Po piąte: substancje szkodliwe
Starając się o dziecko mężczyźni bezwzględnie powinni unikać narażania na substancje potencjalnie toksyczne, takie jak pestycydy, herbicydy, farby, lakiery, rozpuszczalniki organiczne, kleje i metale ciężkie (np. ołów, rtęć), które uszkadzają plemniki. Niebezpieczne są także substancje promieniotwórcze, które upośledzają proces produkcji spermy i czynią plemniki niezdolnymi do zapłodnienia lub niszczą zawarty w nich materiał genetyczny. Substancje toksyczne nie są obojętne także dla układu rozrodczego kobiety. Mogą bowiem być przyczyna nieregularnych miesiączek, problemów z zajściem w ciążę czy poronień.
Po szóste: leki
Jeżeli para starająca się o dziecko stosuje przewlekle inne leki inne niż te, które przepisał lekarz ginekolog, to należy się upewnić, że nie mają one negatywnego wpływu na płodność a ich przyjmowanie nie stanowi zagrożenia dla ewentualnej ciąży.
Po siódme: wysoka temperatura
Wysoka temperatura ma niszczący wpływ na plemniki. Mężczyźni powinni więc unikać gorących kąpieli, sauny (zarówno suchej, jak i i parowej) oraz jacuzzi. Jeżeli mężczyzna pracuje w warunkach podwyższonej temperatury lub ma siedzący tryb pracy, to wskazane jest, aby nosił luźne spodnie i bawełnianą bieliznę (najlepiej bokserki).