Agnieszka Zimmermann: Jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej naszych pociech?
Beata Dąbrowska: To przede wszystkim zadanie dla rodziców. To opiekunowie kształtować mogą prawidłowe postawy prozdrowotne, w tym te dotyczące leczenia stomatologicznego. Jeżeli dziecko nie ma jeszcze zębów, po każdym karmieniu powinno się przemywać jamę ustną dziecka wilgotną gazą.
Kiedy zacząć?
Jak najwcześniej. Buzia dziecka jest jałowa w łonie matki. Pierwsze bakterie zasiedlają ją już podczas porodu, a dalsza ich kolonizacja trwa przez całe życie. Szczególnie intensywnie bakterie rozwijają się w okresie wyrzynania zębów mlecznych oraz podczas wymiany uzębienia mlecznego na stałe.
Jak czyścić jamę ustną u niemowlaka?
Przede wszystkim zaczynamy jak najwcześniej. Zalecamy rozpoczęcie higieny jamy ustnej u dziecka jeszcze przed pojawieniem się pierwszego ząbka mlecznego. Przemywamy dziąsła niemowlęcia jałowym gazikiem (nawiniętym na palec wskazujący) zwilżonym w letniej, przegotowanej wodzie lub naparze z rumianku (uwaga, czasem uczula). Należy to robić po każdym posiłku, wykonując jednocześnie masaż dziąseł. Przyzwyczajamy w ten sposób maleństwo do późniejszego mycia zębów i utrzymujemy higienę jamy ustnej.
Kiedy należy sięgnąć po szczoteczkę?
Od pierwszego ząbka, który pojawi się w jamie ustnej dziecka.
Jak ją wybrać?
Zaczynamy zawsze od zwykłej szczoteczki , gdy pojawią się pierwsze ząbki. Początkowo może być taka zakładana na palec wskazujący rodzica, jednak maluchy gryząc ją, ściskają nam palec. Dlatego też polecam szczotki miękkie z małą główką. Zwykle są kolorowe, by zachęcić maluszka.Szczotkę elektryczną można wprowadzić dopiero gdy dziecko ma 4 lata. Szczególnie chętnie używają je dzieci, gdy rodzice również stosują taką szczotkę. Ich końcówki dla małych pacjentów mają wizerunki ich ulubionych bohaterów z bajek. Początkowo zęby myjemy szczoteczka i wodą, później sięgamy po pastę dla dzieci.
Od razu wybieramy taką z fluorem?
Początkowo możemy wprowadzić pastę bez fluoru np. Nenedent, ewentualnie z minimalną dawką w wartości 500 ppm tak jak ma pasta Elmex dla dzieci. Momentem przełomowym jest nauczenie się przez dziecko wypluwania, wtedy dawka fluoru dostarczana w paście może ulec zwiększeniu, gdyż nie ma obawy, że zostanie ona połknięta .Co istotne, pastę wciskamy we włosie szczotki.
Od kiedy dziecko może stosować tę samą pastę co dorośli?
Od 6. życia, jednak szczególnie na początku dziecko powinno myć zęby pod kontrolą kogoś dorosłego. Do 10. roku życia rodzice powinni sprawdzać i poprawiać malucha, jeśli zęby nie są dokładnie umyte. Zęby należy myć po każdym posiłku, a przynajmniej 2 razy dziennie. Czas mycia zębów to około 3 minuty. Po wieczornym myciu zębów nie dawajmy dziecku nic słodkiego do picia. Słodkie soki szybko spowodują próchnicę zębów mlecznych. Szkliwo zębów staje się miękkie i wrażliwe po zjedzeniu kwaśnych owoców, wypiciu soku owocowego lub innego słodzonego napoju. Dlatego należy zaczekać ok. 30 minut po spożyciu tych produktów, zanim nakażemy dziecku wyszczotkować zęby Pozostałości kwaśnego jedzenia i napojów mogą być wypłukane wodą lub płynem do płukania jamy ustnej z fluorem.
Płyn do płukania ust dla maluchów?
Można go zaproponować dzieciom powyżej 6. roku życia, szczególnie gdy występuje podwyższone ryzyko próchnicy. Zwykle polecane są też pacjentom podczas leczenia ortodontycznego.
A co z nitką dentystyczną?
Nitkowanie nie jest manualnie prostą czynnością, więc zazwyczaj wprowadzamy je u dzieci również ok. 6. roku życia. Daje to możliwość dokładnego oczyszczenia również powierzchni stycznych pierwszych zębów trzonowych stałych, czyli „szóstek”. U młodszych dzieci często zalecamy rodzicom, by to oni czyścili nicą dentystyczną przestrzeń miedzy 4. a 5. zębem mlecznym, gdyż jest to miejsce częstego zalegania resztek pokarmowych pomimo umycia ząbków. Zwiększa to szanse wyeliminowania próchnicy pomiędzy bocznymi zębami mlecznymi.
Rozmawiała Agnieszka Zimmermann
Beata Dąbrowska – lekarz stomatolog z kliniki HighDentalCare w Warszawie (ul. Biały Kamień 1, tel. 22 243 65 65, 606 60 71 71).