Występuje sezonowo - zwykle pojawia się wiosną i z różnym natężeniem trwa do końca lata. Zazwyczaj uwarunkowana jest genetycznie i na szczęście rzadko ujawnia się u najmłodszych dzieci. Mowa o alergii na pyłki.
Niekończący się katar
Pewnie dotychczas wszystko było w porządku. Twoje dziecko rozkoszowało się urokami ciepłych pór roku bez jakichkolwiek przykrych dolegliwości ze strony swojego organizmu. Alergia na pyłki oszczędza najmłodszych. Może jednak ujawnić się już u kilkulatka, dlatego pierwsze jej objawy mogą być dla ciebie zaskoczeniem. Częste kichanie, załzawione oczy i nieustępliwy wodnisty katar (tzw. alergiczny nieżyt nosa) powinny wzbudzić twoje podejrzenia. Brak gorączki a przy tym nasilenie objawów w pogodne i wietrzne dni oraz w pobliżu parków, pól czy łąk, to dodatkowe argumenty przemawiający właśnie za tym typem alergii. Dodatkowo u małych astmatyków w okresie pylenia przebieg choroby może się zaostrzyć.
Wszystkiemu winne pyłki
Uczulać mogą pyłki traw, żyta, różnych gatunków drzew (najczęściej olchy, leszczyny, brzozy, topoli) a nawet chwastów. W ciepłe, wietrzne dni, a szczególnie przed burzą ich stężenie jest największe. Ilość pyłków znacznie zmniejsza się po deszczu i w nocy. Jednak bardzo deszczowe wiosna i lato mogą być udręką dla alergików. Wilgoć powoduje bowiem, że otoczka pyłku łatwiej pęcznieje i pęka, przez co znacznie większe ilości alergenu uwalniane są na zewnątrz. Podobne oddziałują niektóre zanieczyszczenia środowiska. Pod wpływem określonych substancji chemicznych rośliny wytwarzają dużo większe ilości pyłków. Te z kolei w połączeniu z zanieczyszczeniami stają się bardziej agresywne.
Rośliny wytwarzają pyłek w ogromnych ilościach, bo ten, niosąc ze sobą materiał genetyczny, jest dla nich jedyną szansą na przetrwanie. Na przykład kłos żyta zawiera 4,2 miliona ziaren pyłku, a kotek leszczyny ma ich aż ok. 600 milionów. Rośliny mogą alergizować grupowo. Dziecko uczulone na pyłki brzozy, mogą też reagować na olchę i leszczynę. Mogą również pojawić się reakcje krzyżowe z innymi alergenami. I tak uczuleni na selery mają objawy choroby w czasie pylenia bylicy, uczuleni na na pyłki brzozy mogą np. kichać po zjedzeniu jabłka.
Leczenie
Z dolegliwościami wywołanymi alergią na pyłki dobrze poradzą sobie leki. Zapisz więc dziecko do alergologa dziecięcego, a jeśli czas oczekiwania na wizytę będzie długi, skonsultuj się wcześniej z pediatrą. Objawy złagodzą leki antyhistaminowe w postaci aerozolu do nosa lub kropli do oczu. Jeśli poza alergicznym nieżytem nosa i zapaleniem spojówek wystąpi także kaszel lub nawet duszności, to konieczne może być zastosowanie leków przeciwastmatycznych (przeciwzapalnych steroidów wziewnych lub leków antyleukotrienowych) – do przyjmowania przez cały okres pylenia lub leków rozkurczających podawanych doraźnie w przypadku duszności.
Jesienią warto też zgłosić się z malcem na testy skórne, które wykonuje się od trzeciego roku życia. Dzięki nim upewnisz się, czy twoje dziecko rzeczywiście uczulone jest na pyłki, a jeśli tak, to na które. Dobrym rozwiązaniem może być także odczulanie, które jednak przeprowadza się u dzieci starszych, minimum pięcioletnich. Polega ono na stopniowym podawaniu dawki uczulającej substancji i tym samym na oswajaniu z nią organizmu dziecka, który w efekcie zupełnie przestaje na nią reagować. Pięciolatek może przyjąć szczepionkę doustną (nierefundowana przez NFZ), a sześciolatek szczepionkę w zastrzyku (częściowo refundowana). By uzyskać zadowalający efekt trzeba przejść przez cały cykl szczepień, który może trwać od kilu miesięcy do roku. Odczulanie należy kontynuować przez 3-5 lat.
Pomóż alergikowi
Jeżeli twoje dziecko ma alergię na pyłki lub dopiero podejrzewasz, że może ją mieć, postaraj się zrobić wszystko, by ograniczyć jego kontakt z drażniącą substancją. Oto kilka sposobów na to, jak utrudnić drogę przykrym alergenom do noska twojego dziecka:
- korzystaj z kalendarza pylenia dla twojego regionu, by na bieżąco monitorować stężenie pyłków w powietrzu;
- zabieraj dziecko na spacery pod wieczór, kiedy stężenie pyłków jest mniejsze lub po deszczu, który oczyszcza z nich powietrze;
- codziennie kąp malca, myj mu głowę, by usunąć z włosów pyłki;
- jeśli możesz, korzystaj z klimatyzacji zamiast otwierać w domu okna;
- nie otwieraj okien także w czasie jazdy samochodem;
- nie przynoś do domu bukietów z polnych kwiatów;
- krótko przycinaj trawnik, by zredukować wysiew pyłków;
- jeśli macie jakieś zwierzę, które wyprowadzacie na zewnątrz, to i ono powinno być często kąpane, bo może przynosić do domu pyłki;
- jeśli masz taką możliwość, możesz wyjechać z dzieckiem w okresie najsilniejszego pylenia na tereny wolne od określonych pyłków.
Zdaniem eksperta
prof. Jerzy Kruszewski Konsultant Krajowy w dziedzinie Alergologii
Każda alergia wziewna, a zatem również alergia na pyłki, może z czasem doprowadzić do astmy. Dlatego ważne jest, aby dziecko znajdowało się pod stałą opieką alergologa, który odpowiednio poprowadzi leczenie. Zaniechanie leczenia lub nieodpowiednie leczenie może stać się przyczyną dużo poważniejszej choroby, którą jest właśnie astma.