Statystyki
Rok 2010 przyniósł blisko 62 tysięcy rozwodów. 60% z rozwiedzionych par małżeńskich w sumie wychowywało ponad 52 tysięcy dzieci w wieku do 18 lat. Jedynie w 4% przypadków sąd przyznawał opiekę nad małoletnimi ojcu, natomiast matce – w aż 57% przypadków. Wspólnie dzieci wychowywało 36% rozwiedzionych małżeństw*.
Pamiętać należy, że o ile w świetle prawa nie będziecie już małżeństwem, o tyle rodzicami będziecie już zawsze. To wy nadal jesteście odpowiedzialni za opiekę nad waszym dzieckiem. Wy musicie mu zapewnić poczucie bezpieczeństwa i opiekę. Dlatego nigdy nie kłóćcie się przy dziecku, nie wypominajcie przewinień drugiego i nie obrażajcie siebie nawzajem. Maluch odczuwa wasze emocje. - Badania dowodzą, że rozwód jest na liście najbardziej stresujących wydarzeń w życiu człowieka – mówi Agnieszka Terpiłowska-Półtorak, psycholog. - Przyglądając się rozwodom można dostrzec, że często rozstaniu małżonków towarzyszy konflikt okołorozwodowy, w którym biorą udział nie tylko sami małżonkowie, ale też włączane są w niego dzieci. Z pewnością cała sytuacja okołorozwodowa dla wszystkich członków rodziny wiąże się z przeżywaniem trudnych emocji – lęku, smutku, złości, gniewu, przerażenia – dodaje psycholog.
Ważenie słów
Dopiero gdy zdecydujecie się na rozwód i co więcej – będziecie pewni swojej decyzji – powiedzcie o tym dziecku. W przypadku małego człowieka nie można pozwolić sobie na niezdecydowanie, gdyż pogłębi to strach malucha i doprowadzi do jego dezorientacji. - Można znaleźć bajkę terapeutyczną, przypomnieć wątek z filmu, gdzie była poruszana sprawa rozstania rodziców, tak aby dla dziecka wiedza ta była przyswajalna i zrozumiała – mówi Agnieszka Terpiłowska-Półtorak, psycholog. - Dzieci najmłodsze, czyli takie do około trzeciego roku życia, zazwyczaj mają bardzo bliską więź ze swoją mamą, zatem ich ogólna kondycja psychiczna zależy w dużym stopniu od kondycji mamy. Dlatego istotne jest zbudowanie atmosfery bezpieczeństwa, przewidywalności zdarzeń – dodaje psycholog. Najważniejsze, aby dziecko uzyskało niemal to samo wyjaśnienie rozstania zarówno od mamy, jak i od taty. Nie musicie razem usiąść do tej rozmowy, ale wraz z byłem współmałżonkiem ustalcie jej szczegóły. Lepiej, aby w czasie rozmowy z dzieckiem nie wypływały szczegóły rozwodu (jeśli ma on miejsce na przykład z powodu zdrady). Młodszemu dziecku zdecydowanie lepiej jest powiedzieć, że rodzice rozstają się, gdyż „się nie udało”, „że mama nie kocha już taty, a tata nie kocha już mamy”. Podkreślić należy jednak, że uczucia do syna / córki nie uległy zmianie. Doskonałym potwierdzeniem tych słów będzie regularnie utrzymywany kontakt z obojgiem rodziców, i nawet jeśli jedna ze stron jest bardziej pokrzywdzona, pamiętać trzeba, że pomiędzy skłóconymi mamą i tatą jest jeszcze dziecko, które kochacie tak samo mocno i które tak samo mocno kocha was.
W czasie rozmowy, w której wyjaśnicie dziecku, jakie zmiany nastąpią w waszym życiu, nie bójcie się używać słowa „rozwód”. Należy jednak objaśnić dziecku to pojęcie. Warto posłużyć się opisem obrazowym, a więc wyjaśnić jak wygląda budynek sądu, kto w nim pracuje, jakie decyzje zapadają. Takie wyjaśnienie sprawi, że dziecko poczuje się pewniej.
Często rodzice, którzy nastawieni są do siebie wrogo, w amoku kłótni i wzajemnych oskarżeń po prostu zapominają o swoim dziecku. Maluch jest wówczas świadkiem dantejskich scen i powiernikiem jednej ze stron (tej, z którą mieszka), rodzice bowiem głośno wyrażają swoje emocje. Lepiej, aby dziecko nie słyszało, że mama nazywa tatę „łajdakiem”, a ten odwdzięcza się „kretynką”. Takie wyrażenia pozostaną w głowie waszego potomka. Jeśli rozstanie ma miejsce w nienawiści warto zgłosić się do psychologa, który nauczy was (lub choćby jedną ze stron) panować nad emocjami.
Nowy tata, nowa mama
Choć jedna rodzina się rozpada, to faktem jest, że często w jej miejsce zakładana jest nowa. O nowej sytuacji należy dziecko poinformować, warto jednak poczekać, aż emocje związane z rozwodem trochę opadną. Nie należy maluchowi mówić o wszystkim naraz: rozwodzie, wyprowadzce, nowej rodzinie. - Informacja o rozstaniu rodziców jest dla dziecka sama w sobie trudna do przyjęcia i zrozumienia. Dlatego warto dać dziecku potrzebny czas – mówi Agnieszka Terpiłowska-Półtorak, psycholog.Ważne jest również, kto poinformuje dziecko o nowej rodzinie: powinna to zrobić osoba, która ją zakłada. Jeśli na przykład to mama wychodzi za mąż, powinna o tym powiadomić dziecko, tata bowiem nie przedstawi tej sytuacji neutralnie.
Rodzic nie powinien również ograniczać dziecku kontaktów z nowym rodzeństwem, jak również negatywnie doń nastawiać.
*Dane Głównego Urzędu Statystycznego
Jesteści w trakcie rozwodu i nie wiecie, jak to powiedzieć dziecku? A może macie to doświadczenie już za sobą i możecie pomóc innym rodzicom. Zabierzcie głos w grupie. Nie bójcie się pytać.Rozwód a dziecko