Czym jest alergia pokarmowa?
Alergia pokarmowa to reakcja immunologiczna organizmu na składniki zawarte w pożywieniu. 85% pacjentów z rozpoznaną alergią pokarmową stanowią dzieci do 3. roku życia. W grupie tej znajdują się zwłaszcza wcześniaki. Częstość alergii w tym wieku wiąże się z niedojrzałością bariery jelitowej i zwiększoną przepuszczalnością błony śluzowej jelit dla białek. Nie należy jednak mylić alergii pokarmowej z nietolerancją pokarmu, która w przeciwieństwie do alergii nie jest związana z układem odpornościowym. Alergeny zawarte są zarówno w pokarmach stałych, jak i w mleku matki. Ryzyko wystąpienia alergii rośnie, jeśli jedno lub oboje rodziców ma zdiagnozowaną alergię. Reakcje alergiczne często dotyczą małych dzieci ze względu na nie w pełni dojrzałe mechanizmy obronne i czynności przewodu pokarmowego. Większość alergii pokarmowych mija po ukończeniu 3-5. roku życia, kiedy to dzieci nabywają tolerancję na alergeny.
Jakie są najsilniejsze alergeny pokarmowe?
Do najsilniejszych alergenów należą: mleko krowie i jego przetwory, jajo (białko i żółtko) – tu żadna obróbka termiczna nie zmniejsza właściwości alergizujących - wieprzowina, wołowina, ryby, mąka, zboża glutenowe (pszenica, żyto, jęczmień i owies), białko soi, miód, owoce cytrusowe, banany, truskawki, poziomki, owoce południowe, czekolada, kakao, orzechy, grzyby i pomidory.
Uwaga! Jeśli mamy dziecko uczulone na orzechy, należy zwrócić uwagę na inne produkty z tej samej grupy dające często reakcje krzyżowe.
Przykładowe produkty z tej samej grupy:
-
orzechy, pistacje, mango,
-
jabłka, morele, brzoskwinie, jeżyny, czereśnie, wiśnie, gruszki, śliwki,
-
agrest, porzeczki,
-
cebula, czosnek, por, szparagi, szczypiorek,
-
cytryny, pomarańcze, mandarynki, grejpfruty, klementynki,
-
ziemniaki, pomidory, papryka, melon,
-
pietruszka, koper, kminek, kolendra, marchew, seler naciowy, seler korzeniowy, anyżek, pasternak,
-
zielony groszek, fasola, soja, soczewica, orzeszki ziemne, chleb świętojański, lukrecja,
-
pszenica i inne zboża, proso, kukurydza,
-
ogórki, dynia, melon, arbuz, cukinia,
-
mięta,
-
liść laurowy, cynamon.
Jakie są objawy alergii pokarmowej?
Objawy alergii pokarmowej dotyczą:
-
skóry – atopowe zapalenie skóry (egzema), pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy,
-
przewodu pokarmowego – biegunka, wymioty, obrzęk i swędzenie błony śluzowej jamy ustnej, kolka u niemowląt, zanik kosmków jelitowych, zapalenie przełyku, zapalenie jelita grubego,
-
układu oddechowego – przewlekły nieżyt błon śluzowych nosa, kaszel, obrzęk krtani, nawracające zapalenie płuc, astma oskrzelowa,
-
krwi – niedokrwistość, zwiększona liczba granulocytów kwasochłonnych, zmniejszenie stężenia białka w osoczu krwi,
-
ośrodkowego układu nerwowego – zaburzenia snu, migrena.
Profilaktyka polega głównie na:
-
karmieniu piersią do 6 miesiąca życia,
-
wyłączeniu w trzecim trymestrze ciąży silnych alergenów, tj. mleko, jaja, orzechy,
-
wyłączeniu z diety silnych alergenów w okresie karmienia piersią,
-
stosowaniu mieszanek hipoantygenowych w żywieniu sztucznym,
-
stopniowym przechodzeniu z karmienia piersią na karmienie mieszane, a następnie sztuczne,
-
wprowadzaniu nowych pokarmów w małych ilościach w odstępach kilkudniowych zaczynając od składników najmniej alergizujących (np. mleka krowiego po 3. roku życia, ryb po 7. miesiącu przy karmieniu piersią i po 6. miesiącu przy karmieniu sztucznym),
-
ochronie dziecka przed infekcjami.
Na czym polega leczenie alergii pokarmowej?
-
Leczenie alergii pokarmowej polega na wyeliminowaniu z diety składnika powodującego uczulenie.
-
Zaleca się karmienie niemowląt do 6 miesiąca życia z jednoczesnym wyeliminowaniem z diety matki silnych alergenów. Pokarm kobiecy zawiera substancje takie jak: laktoferyna, lizozym, czy glutamina, które hamują reakcje alergiczne.
-
Jeśli karmienie piersią nie jest możliwe, zaleca się mieszanki hipoalergiczne.
-
Wszystkie nowe produkty należy wprowadzać do diety dziecka powoli i stopniowo, uważnie obserwując reakcje dziecka. Jeżeli zareaguje alergią, łatwo będzie wykluczyć dany pokarm z diety.
-
Zmiany w diecie warto omówić wcześniej z lekarzem pediatrą, pod którego opieką znajduje się dziecko.
-
Należy dbać o to, aby jadłospis dziecka był pełnowartościowy i urozmaicony.