Budowa piersi
Zarówno wielkość, kształt jak i wygląd piersi są uwarunkowane genetycznie. W ich tkance tłuszczowej znajdują się gruczoły sutkowe (inaczej: mleczne) zakończone brodawką. Jak wygląda wnętrze sutka? Swoją budową może przypominać nieco kiście winogron: każda z nich ułożona jest promieniście w stosunku do brodawki. U podstawy każdej części znajdują się pęcherzyki mleczne, od których początkowo wąskie, potem coraz szersze kanaliki, przechodząc przez zatoki mleczne, transportują pokarm na zewnątrz. Na szczycie brodawek otoczonych ciemniejszą obwódką znajdują się liczne ujścia kanalików mlecznych. Podczas ciąży gruczoł sutkowy przygotowuje się do wydzielania mleka - jego tkanka rozrasta się, tworzą się nowe zraziki, różnicuje się nabłonek pęcherzyków wydzielających mleko, powiększają się piersi. Za zmiany odpowiedzialne są hormony, produkowane w coraz większych ilościach.
Laktacja, czyli wytwarzanie pokarmu, to proces całkowicie naturalny, w dużej mierze zależny od hormonów przysadkowych. Pobudzają one aktywność gruczołów mlecznych, już w czasie ciąży przygotowywanych do swej roli przez hormony jajnika, łożyska i przysadki. Ogromne znaczenie w całym procesie odgrywa kora mózgowa, a zatem zarówno świadomość, jak i psychika matki.
Odruch prolaktynowy – jak wytwarzany jest pokarm?
Przez całą ciążę gruczoł piersiowy przygotowuje się do wytworzenia pokarmu, ale łożysko nie dopuszcza do jego wydzielania. Dopiero ssanie piersi przez dziecko powoduje pobudzenie zakończeń nerwów czuciowych, znajdujących się w skórze brodawki i otoczki. Bodźce są przekazywane do podwzgórza, a następnie do przedniego płata przysadki mózgowej, skąd uwalniana jest prolaktyna. Hormon ten wywołuje laktację, pobudzając pęcherzyki mleczne do wytwarzania pokarmu.
Odruch oksytocynowy – mleko wypływa z piersi
Drażnienie brodawki piersiowej i ssanie piersi przez dziecko powoduje pobudzenie zakończeń nerwów czuciowych, które znajdują się w skórze brodawki i otoczki. Bodźce są przekazywane do podwzgórza, a następnie do tylnego płata przysadki mózgowej, skąd uwalniana jest oksytocyna (hormon peptydowy), która kurcząc komórki mięśniówki gładkiej wokół pęcherzyków i przewodów, powoduje wypływ mleka z piersi.
Czym jest siara?
Pierwszy pokarm, który wypłynie z twoich piersi, nazywany jest siarą. Ten gęsty, żółtawy płyn zawiera bardzo dużo immunoglobulin, zwłaszcza klasy SIgA oraz leukocytów niezbędnych dla noworodka. Siara ma niższą wartość kaloryczną (67 kcal/dl), niżeli mleko dojrzałe (75 kcal/dl), które piersi produkują od 2 tygodnia po porodzie. Całkowicie dojrzały, wodnisty, klarowny pokarm zawiera wszystko, czego potrzebuje mały człowiek.
Mleczne fazy
Mleko fazy I
Mleko w pierwszych minutach ssania. Wodniste, o niskiej zawartości tłuszczu (2%). Dzięki niemu dziecko zaspokaja pragnienie.
Mleko fazy II
Mleko wytworzone w późniejszych minutach ssania. Zawiera więcej tłuszczu - 6%. Pozwala dziecku zaspokoić potrzeby żywieniowe.
Na pierwsze karmienie przychodzi czas tuż po narodzinach dziecka. Choć rodzi się z odruchem ssania, a matka instynktownie jest do tego przygotowana, to wcale nie jest ono takie proste. Warto wiedzieć więcej o procesach zachodzących w ciele przyszłej mamy, w tym i o procesie laktacji, by być przygotowanym i gotowym, gdy na karmienie przyjdzie czas.
A jakie są Twoje wspomnienia z okresu karmienia piersią? Działałaś instynktownie czy przygotowałaś się do każdego aspektu merytorycznie? Co każda przyszła mama powinna wiedzieć przed swoim pierwszym karmieniem? Podziel się sugestiami i swoim doświadczeniem w komentarzach. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, porozmawiaj o tym w grupieKarmienie piersią