Dziecko od pierwszych chwil swojego życia, choć nie potrafi wypowiedzieć nawet pojedynczej sylaby, to próbuje się z nami komunikować, domagając się swoich potrzeb. Początkowo, w pierwszych tygodniach życia, mowa malucha jest po prostu krzykiem. Kolejnym etapem jest głużenie, które pojawia się około trzeciego miesiąca. Z czasem wydawania z siebie pojedynczych samogłosek stopniowo przechodzi w sylabizowanie. Aż od około piątego miesiąca zaczynają się pierwsze rytmiczne ciągi sylabowe. Natomiast w szóstym miesiącu zaczyna się okres gaworzenia.
Rozwój mowy dziecka można podzielić na kilka etapów. Pierwszym jest krzyk. To za jego pomocą nawet kilkudniowe dziecko komunikuje nam, że potrzebuje pomocy. Niektórzy rodzice rozpoznają rodzaj potrzeby po krzyku swojego dziecka. Inaczej brzmi krzyk wyrażający niezadowolenie lub złość, a inaczej krzyk radości lub zdziwienia. Kiedy maluch otrzyma nasze zainteresowanie, będzie miało przebraną pieluszką lub zostanie nakarmione, krzyk ustaje, a w jego miejsce pojawia się spokój lub uśmiech.
Kolejnym etapem jest głużenie. Pojawia się około 2-3 miesiąca życia dziecka. Jest to naturalny odruch, który polega na wydawaniu swobodnych dźwięków (samogłosek i spółgłosek typu: gli, ebw, eg, itp). Głużenie odbywa się bezwiednie, dopiero z czasem dziecko zaczyna głużyć w określonych sytuacjach, np. kiedy pojawia się mama, lub kiedy dorosła osoba coś do niego mówi. Zazwyczaj jest to objaw zadowolenia dziecka. Maluszek wyspany, nakarmiony zaczyna po swojemu mówić, wymachując przy tym rączkami i nóżkami. To także znak dla rodziców o prawidłowym rozwoju mowy dziecka.
Około szóstego miesiąca życia dziecka zaczyna się okres gaworzenia. Pojedyncze dźwięki z wcześniejszego okresu zostają zastąpione rytmicznymi sylabami. Dziecko stara się naśladować dźwięki, które dobiegają z otoczenia, od innych osób i stara się je naśladować. Okres gaworzenia jest także czasem, w którym rodzice mogą po raz pierwszy usłyszeć wyczekane sylaby ma-ma, ta-ta, czy ba-ba.
O tego czasu rodzice muszą zwracać uwagę na to co mówią do dziecka i liczyć się z tym, że maluch będzie się starał powtarzać sylaby, a z czasem słowa. Kolejne miesiące sprzyjają wypowiadaniu większej ilości dźwięków, z czasem powstaną pojedyncza wyrazy. Aż koło 12 miesiąca życia mogą się pojawić pierwsze proste zdania, np. mama daj. Jeśli jednak roczne dziecko jeszcze nie łączy sylab w proste zdania, nie ma powodów do obaw. Dzieci w różnym wieku zaczynają mówić. Jeśli jednak w tym wieku maluszek nie rozumie prostych komend typu: nie ruszaj, idź do taty, jest to sygnał aby bacznie obserwować dziecko. Być może konieczna będzie konsultacja ze specjalistą.
Pamiętajmy także by zachęcać dziecko do mówienia. Nagradzajmy dziecko uśmiechem, kiedy wypowiada pierwsze sylaby lub zdania. Starajmy się wzmacniać takie zachowania. Wtedy dziecko chętniej będzie się uczyło nowych wyrazów i szybciej zrezygnuje z komunikowania się za pomocą gestów.