W większości krajów rozwiniętych, niestety dwa lub nawet trzy poprzednie pokolenia kobiet karmiły swoje potomstwo butelką. W ostatnich latach obserwuje się powrót do karmienia piersią.
Karmienie piersią ma wiele zalet, z których najważniejsza to nawiązanie więzi emocjonalnej dziecka z matką. Dla noworodka i niemowlęcia pokarm jest łatwostrawny i dobrze tolerowany przez rozwijający się dopiero układ pokarmowy. Skład pokarmu dopasowany jest do potrzeb dziecka. Pokarm jest zawsze świeży, higieniczny i czysty. Zawiera przeciwciała ochronne, chroniące dzieci przed chorobami. Zawiera czynniki wzrostu, dzięki którym następuje lepszy rozwój dziecka. Korzyści sięgają daleko poza wiek niemowlęcy, ponieważ karmienie piersią wspomaga rozwój psychomotoryczny i rozwija orientację u dziecka. Jeden ze składników mleka matki chroni delikatną tkankę jelit nowo narodzonego dziecka przed uszkodzeniami przez enzymy trawienne. Składnik ten znajduje się w siarze (pokarm pojawiający się bezpośrednio po urodzeniu) w ilości około 7 razy większej niż w pokarmie dojrzałym. Składnika tego nie ma wcale w mleku modyfikowanym (używanym do karmienia butelką). Od niedawna wiemy już także o tym, że karmienie piersią przeciwdziała biegunkom. Zapobiega też Zespołowi Nagłej Śmierci Łóżeczkowej. Dzieci karmione piersią rzadziej korzystają z pomocy logopedy, ponieważ dzięki prawidłowej pracy mięśni ustno - twarzowo - gardłowych następuje u nich prawidłowy rozwój mowy.
Karmienie piersią jest również korzystne dla matki. Zwrócić uwagę należy na zmniejszenie ryzyka wystąpienia raka piersi i raka jajnika (jednak tylko wówczas, gdy karmienie trwa co najmniej 6 miesięcy). Karmienie piersią nie wymaga przygotowania, zagrzania wody i wyparzania, dzięki czemu oszczędzamy czas i prąd, ale również około 250 - 300 złotych miesięcznie. Zatrudnianie karmiących matek obniża koszty opieki medycznej. Obliczono, że gdyby 90% kobiet karmiło piersią do końca 6 miesiąca, to w ciągu roku zaoszczędzono by 13 miliardów dolarów w skali światowej. Jeżeli noworodek karmiony jest piersią, to koszt opieki nad położnicą jest 3 razy mniejszy. Karmienie piersią obniża absencję chorobową w pracy. Absencja chorobowa jednodniowa 3 razy częściej dotyczy matek, które nie karmią piersią. Karmienie piersią jest ekologiczne - pokarm wytwarzany jest w „pięknym opakowaniu”, którego nie musimy utylizować.
Rolą Konsultanta Laktacyjnego jest także edukacja. Odbywa to się już na etapie Szkoły Rodzenia, gdzie wyjaśnia się wszelkie wątpliwości na temat mitów, które jeszcze obecnie funkcjonują w naszym społeczeństwie na temat karmienia piersią. Pamiętajmy, że nie ma sytuacji, w której pokarm mógłby być „ jałowy” lub mało wartościowy i mało kaloryczny. Jest to najbardziej szkodliwy mit, jaki funkcjonuje w społeczeństwie. Niezwykle ważne jest wsparcie kobiety karmiącej na każdym etapie laktacji, do których docierają często sprzeczne informacje z różnych środowisk na temat postępowania w podstawowych trudnościach.
Często młode mamy martwi to, że dziecko często przebywa przy piersi, jest płaczliwe, niespokojne. W ciąży dzidziuś był złączony pępowiną przez cały czas z mamą, po porodzie nadal potrzebuje on stałego kontaktu z mamą i wymaga zaspokojenia przede wszystkim potrzeb emocjonalnych, których najlepszą metodą jest między innymi częste i długie przebywanie przy piersi. Młode mamy też nie wiedzą o tym, że konieczna jest obserwacja, czy dziecko piło 3 lub 15 minut, czy większość pobytu przy piersi przysypiało nawet do 20-30 minut, ponieważ takie sytuacje także zakłócają prawidłowe karmienie. Występują oczywiście sytuacje wyjątkowe, które musimy również sprawdzić, a najlepszą i najbardziej wiarygodną metodą jest zważenie dziecka, ocena odruchów ssania, połykania i oddechu polegająca na sprawdzeniu koordynacji tych odruchów. Dokumentacja, którą mama powinna prowadzić na temat częstotliwości karmień, ilości zmoczonych przez dziecko pieluszek i oddanego stolca pozwala ocenić czy u mamy rzeczywiście występuje niedobór pokarmu czy tylko jest to zjawisko pozorne. W sytuacji takiej nie zaczynamy od wprowadzenia mieszanki sztucznej (mleka modyfikowanego), lecz pracujemy nad zmianą nawyku karmienia naturalnego u dziecka, która pozwala już po trzech dniach ocenić prawidłowe przyrosty masy ciała. Pamiętajmy, że przy najmniejszych problemach skórnych u dziecka według alergologów nie ma konieczności ograniczenia w diecie matki całkowicie produktów mlecznych, ponieważ właśnie ilość wapnia zawarta w jednej szklance mleka jest niezbędna do rozwoju dziecka i dobrej kondycji (zmęczonej, zestresowanej, często niedożywionej i sfrustrowanej trudną opieką nad dzieckiem) matki.
Kontakt z Konsultantem Laktacyjnym, pozwala na szybkie wychwycenie problemu i wdrożenie odpowiedniego postępowania według standardów, jakimi obecnie dysponujemy na różnych etapach karmienia dziecka.
*mgr Agnieszka Kamińska-Nowak jest położną z wykształceniem socjologicznym, Międzynarodowym Konsultantem Laktacyjnym, Polskim Certyfikowanym Doradcą Laktacyjnym