Skąd wiadomo, że żółtaczka u noworodka jest żółtaczką fizjologiczną?
Żółtaczkę fizjologiczną stwierdza się, jeśli:
- ujawnia się po 24 godzinach życia,
- stężenie bilirubiny pod koniec 3. doby życia u noworodka donoszonego i w 5. u wcześniaka wynosi 5-6 mg%,
- maksymalne stężenie bilirubiny w 4. dobie życia u noworodka donoszonego i w 7. u wcześniaka wynosi 12 mg%.
Jakie są objawy żółtaczki u noworodków?
Zwykle rozpoznanie opiera się na wzrokowej ocenie zabarwienia skóry. Początkowo zażółceniu ulega twarz, później tułów, następnie kończyny - dłonie i stopy. Kolejność ustępowania zażółcenia jest odwrotna.
Kiedy stwierdzamy, że jest to żółtaczka patologiczna?
Żółtaczkę patologiczną stwierdza się, jeśli:
- w 1. dobie życia noworodka stężenie bilirubiny jest > 10 mg%,
- stężenie bilirubiny szybko wzrasta (> 5mg/dobę, > 0,5 mg/godzinę)
- wzrasta stężenie bilirubiny bezpośredniej > 1,5 mg%.
Żółtaczka noworodków a karmienie piersią
Przy znacznej hiperbilirubinemii, podczas której stosuje się fototerapię ciągłą i dziecko przez większość doby przebywa pod lampą, karmienie piersią nie jest wskazane. Traci się na nie cenny czas (często 30 – 40 minut na jedno karmienie) konieczny do uzyskania efektu fototerapii. W takiej sytuacji pokarm powinien być odciągany a następnie podawany łyżeczką lub strzykawką.
Miernie nasilona hiperbilirubinemia nie wymaga tak intensywnych naświetlań, dlatego karmienie może przebiegać na żądanie. Jeśli dziecko nie wymaga naświetlań, to również nie istnieją żadne przeciwwskazania do karmienia naturalnego.
Na czym polega leczenie żółtaczki u noworodków?
Żółtaczka fizjologiczna nie wymaga leczenia. W przypadku żółtaczki patologicznej stosuje się fototerapię, wymienne przetoczenie krwi lub leczenie farmakologiczne.
Fototerapia jest metodą leczniczą stosowana w celu zmniejszenia stężenia bilirubiny niesprzężonej u noworodka i zapobiegania powikłaniom związanym z nasiloną hiperbilirubinemią. Polega ona na naświetlaniu noworodka światłem o długości fali od 410 do 520nm, które powoduje rozpad bilirubiny na produkty ulegające łatwiejszemu wydaleniu.
U wcześniaków z masą ciała poniżej 1000g fototerapię stosuje się w pierwszej dobie życia niezależnie od stężenia bilirubiny. U noworodków z masą ciała powyżej 2500g leczenie to rozpoczyna się przy stężeniu bilirubiny powyżej 15 mg%.
Intensywna fototerapia może ograniczyć konieczność wykonania transfuzji wymiennej, jednak może wiązać się z wystąpieniem pewnych skutków ubocznych, tj. gorączki, podrażnieniem skóry (zmiany rumieniowe), odwodnieniem, „zespołem brązowego dziecka”.
Wymienne przetoczenie krwi polega na przetoczeniu podwójnej objętości krwi u noworodków z objawami choroby hemolitycznej lub patologicznej hiperbilirubinemii. Dzięki wymiennemu przetoczeniu krwi można wymienić około 85% objętości krwi noworodka.
Leczenie farmakologiczne ma działanie wspomagające i nie jest bezwzględnie wskazane.