Co to jest poród kleszczowy?
Poród kleszczowy ma miejsce wówczas, gdy zachodzi potrzeba szybkiego zakończenia porodu ze względu na zdrowie i życie dziecka i matki. Do porodu kleszczowego używa się kleszczy zbudowanych z dwóch skrzyżowanych ramion połączonych zamkiem. Każde ramię posiada łyżkę wygiętą zgodnie z krzywiznami główki oraz kanału rodnego, szyjkę z zamkiem i rękojeść. Warunkiem przeprowadzenia zabiegu jest ocena konieczności i możliwości użycia kleszczy przez doświadczonego położnika.
Jakie są najczęstsze wskazania do użycia kleszczy?
Najczęstszymi wskazaniami do użycia kleszczy są: zbyt długi poród, przedłużający się drugi okres porodu spowodowany brakiem postępu porodu czy wtórnym osłabieniem czynności skurczowej macicy, stan zagrożenia matki (matka jest wycieńczona porodem i nie może efektywnie przeć, występuje u niej choroba serca, mięśni, neurologiczna lub układu oddechowego), nieprawidłowe bicie serca dziecka, krwawienie z pochwy przy podejrzeniu o oddzielenie się łożyska, albo wypadnięcie pępowiny.
Kiedy użyć kleszczy?
Kleszcze stosowane są najczęściej u rodzącej, gdy następuje zatrzymanie akcji porodowej. Aby można było zastosować kleszcze musi być spełnionych 6 warunków:
- 3 warunki u rodzącej: ujście szyjki macicy musi być rozwarte zupełnie, wychód miednicy nie może być za wąski, pęcherz płodowy musi być pęknięty;
- 3 warunki płodowe: główka musi być kleszczowa, główka nie może być za duża (wodogłowie) ani za mała (poród przedwczesny, bezmózgowie), płód musi być żywy.
Uwaga 1: Nie można decydować się na nakładanie kleszczy przy niezupełnie rozwartym ujściu szyjki macicy!
Uwaga 2: Jeśli pęcherz płodowy nie jest pęknięty, to należy przebić go za pomocą kulociągu. Użycie kleszczy przy zachowanym pęcherzu płodowym może spowodować oddzielenie łożyska, a tym samym obfite krwawienie.
Co oznacza „ główka kleszczowa”?
Zadaniem kleszczy jest wydobycie główki znajdującej się w miednicy. Główka musi być kleszczowa, czyli znajdować się co najmniej w próżni miednicy. Nie można użyć kleszczy, jeśli główka znajduje się nad wchodem miednicy!
Jak często ma miejsce poród kleszczowy?
Poród kleszczowy przeprowadzany jest średnio u 7% rodzących.
Obecnie z powodu częstego stosowania znieczulenia zewnątrzoponowego , które powoduje słabsze odczuwanie bólów porodowych, kleszcze stosowane są częściej. Aby nie przedłużać ostatniej fazy porodu i zapobiec tym samym niedotlenieniu dziecka, lekarz decyduje o zastosowaniu kleszczy lub próżniociągu.
Jak przebiega poród kleszczowy?
W porodzie kleszczowym decydujące jest doświadczenie lekarza obecnego przy porodzie. Zabieg odbywa się w znieczuleniu zewnątrzoponowym lub miejscowym znieczuleniu krocza. Wierzchołek kleszczy powinien być skierowany na lewo ku przodowi na ciemiączko tylne. Przed nałożeniem kleszczy musi być znany przebieg wymiaru podłużnego główki.
Przed każdym porodem kleszczowym lekarz przygotowuje się też na wszelki wypadek do wykonania cięcia cesarskiego.
Jakie są powikłania po użyciu kleszczy w czasie porodu?
Nadmierne zaciskanie kleszczy stanowi zagrożenie życia dla dziecka: pęknięcie namiotu móżdżku, krwawienia do mózgu, pęknięcia kości czaszki. Dlatego każdą trakcję należy wykonywać powoli i ciągnąć tylko podczas skurczu. Ponadto, mogą wystąpić otarcia skóry, zmiażdżenia, krwiaki, porażenia nerwów (zwłaszcza nerwu twarzowego) oraz pęknięcia kości czaszki.
U rodzącej nacina się podczas porodu krocze silniej niż podczas zwykłego porodu, dlatego uraz pochwy i krocza jest większy. W bardzo rzadkich przypadkach może też się zdarzyć podłużne pęknięcie pochwy, rozdarcie łechtaczki, czy pęknięcie szyjki macicy.