Zakażenie połogowe to nic innego jak infekcja dróg rodnych kobiety. Wywołują ją drobnoustroje, które samoistnie lub w trakcie badania przez pochwę lub podczas zabiegu położniczego wnikają
do ran poporodowych (czyli miejsca odklejenia się łożyska, uszkodzonego kanału szyjki macicy, pęknięcia pochwy lub krocza, rany po nacięciu krocza). Winowajcami mogą być tu zarówno bakterie tlenowe, beztlenowe, paciorkowce grupy A i B czy gronkowce.
Niektóre z tych bakterii naturalnie występują w przedsionku pochwy, w samej pochwie i sromie, tworząc tzw. endogenną mikroflorę, a zagrożenie stwarzają dopiero, gdy atakują jałowe odcinki kanału rodnego.
Postać oraz nasilenie zakażenia połogowego w dużej mierze zależy od miejsca rozwoju infekcji, rodzaju drobnoustrojów oraz odporności organizmu kobiety. W zależności od stopnia rozprzestrzenienia się zakażenia rozróżnia się zakażenie miejscowe, które obejmuje narządy płciowe kobiety oraz zakażenie uogólnione nazywane posocznicą połogową.
W przypadku zakażenia miejscowego objawy zależą od części dotkniętej zakażeniem. I tak, jeśli doszło do zakażenia rany krocza lub pochwy, kobieta może zaobserwować u siebie bolesność, obrzęk i zaczerwienienie oraz szary nalot na ranie. Może mieć także trudności z oddawaniem moczu, czasami występują także gęste odchody pochwowe o nieprzyjemnym zapachu. Infekcja błony śluzowej macicy charakteryzuje się natomiast nieznaczną gorączką, niejasnym bólem podbrzusza oraz pojawieniem się odchodów połogowych o zgniłym zapachu.
Zapaleniu przymacicza lub przydatków towarzyszy powstanie ropnia, natomiast zapalenie otrzewnej objawia się bólem powłoki brzusznej, nudnościami, wymiotami, zanikiem perystaltyki jelit, może także prowadzić do sepsy.
Posocznica połogowa, która stanowi formę uogólnionego zakażenia połogowego, przebiega zazwyczaj gwałtownie. Towarzyszy jej wysoka gorączka, dreszcze oraz bardzo szybkie tętno. Pojawiają się także objawy ogólnego zatrucia, niewydolności układu krążenia. W niektórych wypadkach występuje sepsa.
W leczeniu zakażenia połogowego stosuje się terapię antybiotykową. Ma ona dużą skuteczność i powinna być wdrożona jak najwcześniej. Pomocne jest także leczenie objawowe przy użyciu środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych oraz witamin. W bardzo ciężkich postaciach nierzadko niezbędne jest przetoczenie krwi i osocza oraz podawanie immunoglobulin.
Aby nie dopuścić do zakażenia połogowego należy przede wszystkim dokładnie dbać o higienę i czystość zarówno w trakcie porodu, jak i w okresie połogu. Kobieta w połogu zawsze powinna myć ręce przed dotknięciem krocza i podcierać się w kierunku od przodu do tyłu, co zapobiega przedostawaniu się bakterii ze sromu do pochwy. Korzystne jest także wietrzenie krocza, które znacznie przyspiesza gojenie się ran poporodowych. W żadnym razie nie należy natomiast stosować tamponów, ponieważ zwiększa to ryzyko zakażenia.
Każdy stan gorączkowy w okresie połogu może, choć nie musi, wskazywać na zakażenie połogowe, dlatego o każdej takiej sytuacji należy niezwłocznie poinformować lekarza prowadzącego.