Pigułka antykoncepcyjna
Podstawowym mechanizmem działania pigułki antykoncepcyjnej jest zahamowanie uwalniania komórki jajowej. Hormony zawarte w pigułce działają na śluz, który znajduje się w kanale szyjki macicy w ten sposób, że staje się on nieprzepuszczalny dla plemników. W efekcie, hormonalne środki antykoncepcyjne należą do najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży.
Pigułki wpływają na pracę całego organizmu. Obecność pewnych chorób wyklucza więc ich stosowanie (np. zakrzepica, niewydolność wątroby). Nieznacznie zwiększają ryzyko raka piersi, ale jednocześnie zmniejszają prawdopodobieństwo nowotworu jajnika i trzonu macicy. Mogą powodować nudności, bóle głowy, zmniejszać apetyt na seks. Z drugiej strony łagodzą dolegliwości związane z miesiączką i napięciem przedmiesiączkowym oraz poprawiają wygląd cery.
Wpływ antykoncepcji hormonalnej na płodność kobiety pozostaje tematem kontrowersyjnym. Z jednej strony uważa się, że długotrwałe nieprzerwane stosowanie antykoncepcji hormonalnej jest obecnie coraz częstszą przyczyną późniejszych trudności z zajściem w ciążę. Z drugiej strony, uważa się, że nie ma ona żadnego wpływu na płodność. Stwierdza się jedynie niewielkie wydłużenie czasu oczekiwania na ciążę po odstawieniu antykoncepcji. Naturalnym jest, jeśli po odstawieniu tabletek niepłodność utrzymuje się do 3 miesięcy, szczególnie, jeśli przed rozpoczęciem ich przyjmowania kobieta miała nieregularne cykle. Po tym okresie, kiedy starania o dziecko nie kończą się sukcesem, należy udać się do specjalisty.
Panie, które przyjmują pigułki mają obniżony poziom witamin z grupy B, w tym kwasu foliowego, a podwyższony poziom witaminy A, żelaza i miedzi. Stąd, przyjmowanie minimalnych zalecanych dziennych dawek witamin B6, B12, C, E, kwasu foliowego może wspomagać powrót płodności po odstawieniu pigułek.
Wkładka domaciczna
Innym popularnym środkiem antykoncepcyjnym jest wkładka domaciczna. Należy do mechanicznych środków zapobiegania ciąży. Jest to przedmiot wykonany z elastycznego tworzywa sztucznego, obojętnego dla organizmu ludzkiego, zakończony kilkoma lub jedną nitką, umieszczany w dnie jamy macicy. Obecnie znane są 3 rodzaje wkładek: obojętne, zawierające jony metali (miedzi – najczęściej stosowana, srebra, złota, platyny) oraz uwalniające hormon (lewonorgestrel - LNG). Wkładki obojętne używane są już sporadycznie ze względu na większą ilość przypadków niedostatecznego działania antykoncepcyjnego. Prawdopodobieństwo zajścia w ciążę z założoną wkładką domaciczną wynosi mniej niż 1 na 100 przypadków, w zależności od rodzaju użytej wkładki i tego, czy została prawidłowo założona.
Wkładki domaciczne umieszczane w macicy są obcymi ciałami, sprzyjającymi zakażeniu. Po usunięciu wkładki, powstały stan zapalny może sprzyjać podrażnieniu ścianek szyjki macicy, co nie pozostaje bez wpływu na płodność. U części kobiet po założeniu wkładki pojawia się ból. Jeśli trwa on nieprzerwanie przez kilkanaście godzin, wkładkę należy usunąć.
Jeżeli nie istnieją bezwzględne przeciwwskazania każda kobiet może mieć założoną wkładkę. Nie zaleca się jej jednak nieródkom oraz młodym kobietom ze względu na możliwe powikłania w trakcie jej stosowania, mogące w przyszłości upośledzać płodność. Najczęściej polecana jest kobietom, po 35 roku życia, które już rodziły i nie chcą posiadać więcej potomstwa. To lekarz wypisuje receptę na wkładkę, wybiera rodzaj i kształt wkładki, która musi być dopasowana indywidualnie do każdej kobiety. Wkładka stanowi alternatywną metodę antykoncepcyjną dla kobiet, które nie mogą stosować tabletek antykoncepcyjnych.