Kuchnia polska kojarzona jest z tłustą, tuczącą i ciężkostrawną. Wystarczy jednak poznać bliżej rodzime specjały, nieco je udoskonalić, by przekonać się, ile zdrowia mogą nam zapewnić.
Nieznane oblicze bigosu
Bigos jest jedną z najbardziej znanych potraw w naszym kraju. Dla większości to mieszanina świeżej i kiszonej kapusty, tłustego mięsa i grzybów. Tę szlachetną potrawę można wzbogacić na wiele sposobów. Dodatek jabłek, pomidorów, cebuli, marchwi, suszonych śliwek lub innych owoców nada mu lekkość smaku i ułatwi trawienie. Dobre gatunkowo mięso, tj. baranina, wędzony boczek dodany symbolicznie tylko poprawi jego smak. Nie zapominajmy o przyprawach. Grzechem jest ograniczać się jedynie do soli, cukru i pieprzu. Czosnek, jagody jałowca i lubczyk to nieodzowne towarzystwo bigosu. Pamiętajmy, że wiele przypraw korzystnie działa na zdrowie, funkcjonowanie żołądka i wątroby.
Każdy z nas nieraz jadł naleśniki czy placki ziemniaczane, ale bliny? A są to placki równie smaczne, w dodatku sięgające do naszej kresowej tradycji. W dodatku nie są pracochłonne i mogą stanowić ciekawe, lekkie danie. Jednym z prostszych przepisów na bliny jest ten na bazie manny i koperku. Wystarczy mleko, odrobina masła, kasza manna, jajka, mąka ziemniaczana i pęk szczypiorku lub zielonej pietruszki. Placki można smażyć bez dodatku tłuszczu, wtedy będą w wersji „light”.
Bezmięsne gołąbki
W pierwszej chwili brzmi to jak herezja, lecz nadziewane twarogiem są pyszną odmianą popularnych gołąbków. Oczywiście kapusta nadal stanowi podstawę potrawy, jednak farsz składa się z twarogu, kaszy gryczanej, jajka i cebuli dla zapewnienia odpowiedniego smaku. Dzięki takiemu zestawieniu, gołąbki przestają być ciężkostrawnym daniem. Co więcej, biały ser dostarcza znacznej ilości białka i wapnia. Z kolei kasza gryczana niweluje zapierające działanie kapusty. Nawet gołąbki mogą być smaczne i zdrowe.
Kluski gotowane na parze
Obecnie, bardzo zwraca się uwagę na przygotowanie potraw. Wraca się do znanego od dawna sposobu gotowania. Przygotowanie bucht nie wymaga wiele zachodu, a daje satysfakcję, że gotujemy zdrowo i beztłuszczowo. Do przygotowania klusek potrzeba zaledwie mąki, mleka, jajek, odrobiny masła i drożdży. W zależności, czy chcemy zjeść buchty wytrawne czy na słodko, dodajemy szczyptę soli, innych przypraw lub cukru. Wyrabiane klusek jest bardzo proste. Wystarczy wykonać rozczyn (drożdże, cukier, sól, mąka), poczekać aż wyrośnie. Wyrobić ciasto (dodając jajka, mąka) i ponowie odczekać, by wyrosło. Następnie należy formować kulki, które przygotowujemy na parze. Buchty znakomicie komponują się z gęstymi syropami, powidłami oraz cynamonem. Pasują także do wieprzowiny i warzyw.
Owoce runa leśnego
Grzyby to owoce runa leśnego. Nasza tradycyjna kuchnia obfituje w wiele potraw na bazie grzybów. Warto przypomnieć sobie o nich i zastosować w swojej kuchni. Godne polecenia są m.in. borowiki, gąski, kanie, koźlarze, kurki, maślaki, opieńki, podgrzybki, rydze, smardze oraz pieczarka czy boczniaki. Daniem, które nie powinno sprawić nam kłopotu są grzyby z warzywami. Niezależnie od rodzaju grzyba, przepis pasuje do wszystkich. Wystarczą grzyby, wędzony boczek, kilka ziemniaków, cebula, marchew, czosnek, korzeń i natka pietruszki, kwaśna śmietana lub bulion oraz przyprawy. Wszystkie składniki kroimy w kostkę, Dodajemy przyprawy i zioła, zalewamy rosołem lub śmietaną. Całość dusimy na wolnym ogniu, aż warzywa i grzyby zmiękną. Pod koniec gotowania dodajemy posiekaną zieleninę. Dzięki takiemu zestawieniu można cieszyć się smakiem grzybów, a do tego poprzez obecność jarzyn i ziół, potrawa nie jest ciężkostrawna. Ponadto wspomniane danie jest bogate w składniki odżywcze, witaminy oraz sole mineralne.
Ujarzmiona dziczyzna
Polska kuchnia obfitowała kiedyś w dziczyznę. Bażanty, cietrzewie, czaple, daniele, dziki, gęsi, jelenie, sarny, kuropatwy i zające były powszechnie dostępne i spożywane. Obecnie trudno jest zdobyć mięso sarny, ale możemy przypomnieć sobie smak dziczyzny chociażby w formie pieczonej kaczki. Może być ona podawana na wiele sposobów. Składniki, jakie można dodać, zależą tylko od naszej fantazji. Warto wypróbować jabłka, pomidory, ziemniaki lub bardziej wyszukane, tj. rodzynki, migdały, wiśnie, czarne porzeczki, pigwę, a nawet czerwone wino czy sos na bazie mięty.
Domowe konfitury
Żadne kupione w sklepie konfitury nie smakują tak dobrze jak te zrobione w domowym zaciszu. Owoce dojrzałe na słońcu, we własnym ogródku nadają niepowtarzalny smak i aromat. Warto wrócić do tradycyjnych dżemów, konfitur, marmolad, do czasu, gdy po odkręceniu słoika zapach słodkiego wyrobu roznosił się po całym pomieszczeniu. Przetwory owocowe są jednym z filarów kuchni polskiej. Jak smakowity musi być domowy dżem z agrestu, jabłek i dzikiej róży, porzeczek, wiśni, czy malin, powinniśmy przekonać się sami. To prawdziwa bomba witaminowa.
PRZEPISY KULINARNE
Bigos z baraniną
Produkty:
80 dag świeżej kapusty
30 dag kiszonej kapusty
5 pomidorów
3 cebule
2 jabłka
1 marchew
30 dag baraniny
10 dag wędzonego boczku
10 suszonych śliwek lub susz owocowy
15 dag grzybów
1 główka czosnku
jagody jałowca, lubczyk, pieprz, sól, cukier
Sposób wykonania:
Kapustę gotujemy razem z pomidorami, jabłkami i marchewką. Solimy, słodzimy i dodajemy 6 pokruszonych jagód jałowca. Baraninę, boczek, grzyby oraz cebulę kroimy w kostkę i smażymy. Baraninę wcześniej dobrze nacieramy czosnkiem, solą i lubczykiem. Zasmażkę dodajemy razem ze śliwkami i resztą czosnku do kapusty i dusimy. Bigos powinien być spożywany dopiero na drugi dzień.
Bliny z manny i koperku
Produkty:
4 szkl. mleka
1 łyżka masła
50 dag kaszy manny
cukier, sól
natka pietruszki lub koperek
4 łyżki tłuszczu do smażenia
4 jaja
1 łyżka mąki ziemniaczanej
Sposób wykonania:
Mleko gotujemy, dodajemy masło i kaszę mannę. Po kilku minutach zestawiamy z ognia i studzimy. Następnie dodajemy żółtka, przyprawy, posiekany koper lub nać pietruszki i dokładnie wyrabiamy. Ubijamy pianę z białek, lekko mieszamy z całością. Bliny smażymy na rozgrzanym tłuszczu. Podawać z sosami: pomidorowym lub koperkowym.
Gołąbki z kaszy gryczanej i sera
Produkty:
1 kg białej kapusty
35 dag kaszy gryczanej
20 dag twarogu
cebula
10 dag tłuszczu
2 jaja
cukier, sól, majeranek, pieprz
1 szkl. wywaru z włoszczyzny
Sposób wykonania:
Kapustę wydrążamy i polewamy wrzątkiem. Kaszę gryczaną gotujemy na sypko i studzimy. Posiekaną cebulę delikatnie podsmażamy, dodajemy do kaszy, mieszamy z twarogiem i dodajemy jaja. Przygotowane nadzienie przyprawiamy i zawijamy w liście. Gołąbki podlewamy wywarem z włoszczyzny i dusimy w piekarniku. Podajemy z sosem, np. koperkowym oraz z ziemniakami
Buchty – kluski drożdżowe gotowane na parze
Produkty:
50 dag maki pszennej
1 szkl. słodkiego mleka
2 jaja
3 łyżki stopionego masła
3 dag drożdży
sól, cukier
Sposób wykonania:
Wyrabiamy rozczyn z mleka, drożdży, niewielkiej ilości mąki i odrobiny cukru. Rozczyn powinien mieć konsystencję gęstej śmietany. Naczynie z rozczynem ustawiamy w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Mąkę przesiewamy, po czym wraz z jajami dodajemy do wyrośniętego rozczynu. Ciasto wyrabiamy łyżką drewnianą lub ręką tak długo, aż zacznie odchodzić od brzegów naczynia. Wtedy dodajemy masło, szczyptę soli i dalej wyrabiamy. Po dokładnym wyrobieniu, powierzchnię ciasta wyrównujemy, przykrywamy czystą ściereczką i ustawiamy w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Gdy ciasto wyrośnie formujemy okrągłe kluski wielkością zbliżone do pączków. Kluski układamy na stolnicy oprószonej mąką, ponownie ustawiamy w ciepłym miejscu, a gdy zaczną rosnąć gotujemy je na parze. W tym celu najlepiej przygotować szeroki garnek z wrzącą wodą, którego krawędzie należy nakryć czystą płócienną ściereczką i obwiązać sznurkiem. W trakcie gotowania nałożone na ściereczkę kluski, przykrywamy odpowiedniej wielkości miską dopasowaną do wielkości garnka. Kluski podajemy na gorąco lub zimno z kompotem z jagód, powidłami, wieprzowiną i kapustą kiszoną lub po prostu polane roztopionym masłem z cukrem i cynamonem.
Faszerowane pieczarki
Produkty:
16 dużych pieczarek
1 łyżka oleju
60 ml rosołu
3szalotki
1 pomidor
4dag orzechów włoskich posiekanych
5 dag jogurtu
10 dag majonezu
25 dag bułki tartej
estragon, sól, pieprz
Sposób wykonania:
Kapelusze pieczarek smażymy na oleju przez 1 min. z każdej strony. Przekładamy na blachę. Rosół gotujemy. Dodajemy posiekane szalotki, nóżki pieczarek. Dalej dusimy. Do szalotek przekładamy pokrojonego w kostkę pomidora, orzechy, jogurt, majonez, tartą bułkę i estragon. Farsz przyprawiamy do smaku. Kapelusze pieczarek wypełniamy farszem. Zapiekać 15 - 18 min. w temp. 190°C.
Kaczka w sosie z czarnych porzeczek
Produkty:
1 kaczka
50 dag słoniny
25 dag czarnych porzeczek
1 cebula
sok z cytryny
1 łyżka musztardy
sól, pieprz, cukier
10 dag masła
1 kieliszek czerwonego wina
Sposób wykonania:
Sprawioną i umytą kaczkę nacieramy solą, pieprzem, skrapiamy sokiem z cytryny, szpikujemy słoniną. Kaczkę pieczemy na rożnie i polewamy masłem. Drobno pokrojoną cebulę szklimy na maśle, dodajemy porzeczki, musztardę, sok z cytryny, cukier, szczyptę soli, dusimy kilka minut. Robimy zasmażkę z masła i mąki. Rozprowadzamy winem, dodajemy do porzeczek, gotujemu, przecieramy przez sito. Upieczoną kaczkę dzielimy na porcje, układamy na wysmarowanym masłem żaroodpornym półmisku, polewamy sosem, wstawiamy na kilka minut do nagrzanego piekarnika.
Konfitury z malin
Produkty:
1 kg malin (najlepiej świeżo zerwanych)
12,5 dag cukru
0,5 L wody
Sposób wykonania:
Z cukru i wody gotujemy (na wolnym ogniu, często i intensywnie mieszając) gęsty syrop. W czasie gotowania starannie usuwamy powstającą pianę. Przebrane owoce wrzucać pojedynczo do gorącego syropu. Konfitury po zagotowaniu natychmiast odstawiamy na 24 h.
Po tym czasie smażymy konfiturę na wolnym ogniu przez 45 min. Za każdym razem, gdy na powierzchni syropu pojawi się piana, usuwamy ją. Gotową konfiturę przekładamy do słoików.