Anoreksja - jak na nowo nauczyć się jeść?

data dodania: 31.01.2011

Drugim, niemniej ważnym celem, jest odzyskanie kontroli przez pacjenta nad własnymi zachowaniami i nawykami żywieniowymi.

Anoreksja w większości przypadków przyczynia się do znacznego wyniszczenia organizmu. Z tego powodu zazwyczaj pierwszym krokiem leczenia jest wdrożenie żywienia pozajelitowego, czyli dożylnego. Polega ono na podawaniu roztworu zawierającego glukozę, aminokwasy oraz emulsje tłuszczowe. Kolejnym etapem jest wprowadzanie żywienia dojelitowego, zakładającego podawanie choremu preparatów odżywczych przed sondę (zgłębnik) założoną do przewodu pokarmowego przez nos albo usta. W ten sposób podaje się dietę płynną albo półpłynną. Lekarz w oparciu o wyniki badań i stan pacjenta (również psychiczny) podejmuje decyzję o wdrożeniu żywienia drogą doustną.

Na tym etapie należy pamiętać o stopniowym zwiększaniu kaloryczności diety. Pierwszego dnia nie powinna być ona większa niż 500 kcal, a drugiego 1000 kcal. W kolejnych dniach należy sukcesywnie zwiększać ilość kalorii o 500 kcal, aż do uzyskania ok. 3000 kcal. Wskazane jest utrzymywanie tak wysokiej kaloryczności diety do momentu osiągnięcia przez pacjenta odpowiedniej masy ciała. Zaleca się, aby tygodniowy przyrost wagi plasował się na poziomie około 0,5-1,5 kg/tydzień.

Powinno się stosować dietę:

• bogatoenergetyczną – ok. 3000 kcal do momentu osiągnięcia należnej masy ciała,
• bogatobiałkową - zwłaszcza w produkty będące źródłem białka zwierzęcego. Białko w okresie rekonwalescencji jest niezwykle ważne, gdyż odpowiada za odbudowę ubytków mięśniowych oraz narządowych. Białko pełnowartościowe zawarte jest np. w mięsie, serach żółtych i twarogowych, jogurtach, kefirach oraz jajkach.
• bogatowęglowodanową – (szczególnie w cukry proste), np. owoce, jasne pieczywo, wyroby cukiernicze, ryż, makaron, drobne kasze, miód.
• ubogoresztkową – z ograniczeniem produktów bogatych w błonnik, gdyż może zmniejszać łaknienie i powodować wzdęcia, które to z kolei ze względu na powiększanie brzucha budzą stany lękowe u osób chorych. Nie zaleca się zatem jedzenia pieczywa pełnoziarnistego, brązowego ryżu, otrębów pszennych, owoców i warzyw (jedzonych wraz ze skórkami).
• niskotłuszczowa – zbyt duża ilość tłuszczu nie jest dobrze tolerowana przez chorych.Praktyczne wskazówki:
• 5 posiłków - należy pamiętać żeby ze względu na zmniejszenie pojemności żołądka nie były one duże objętościowo. Może to bowiem doprowadzić do uczucia pełności i rozpierania w nadbrzuszu, a w konsekwencji do wymiotów.
• masło, śmietana, mleko 3,5 %, mleko w proszku, oleje roślinne oraz cukier – powinny być dodawane do jedzenia w celu zwiększenia kaloryczności posiłków,
• owoce i warzywa oraz soki z nich sporządzane stanowią nieocenione źródło witamin i soli mineralnych. Wskazane jest spożywanie ich 5 porcji każdego dnia.
• odżywki wysokoenergetyczne – dzięki ich dodawaniu do pokarmów albo podawaniu jako samodzielne napoje można nie zwiększając objętości posiłku w znacznym stopniu wzbogacić dietę o składniki pokarmowe ( np. Nutridrink, Nutrison, Protifar)
• urozmaicenie – na talerzu powinny znajdować się produkty jak najbardziej zróżnicowane, ponieważ umożliwia to dostarczenie wszystkich niezbędnych składników odżywczych.
• niegazowana woda mineralna – zaleca się jej picie, należy jednak zwrócić uwagę na ilości - tak żeby nie zakłócać łaknienia,
• przyprawy - nadają charakter jedzeniu. Należy je dodawać według indywidualnych upodobań chorego tak, żeby posiłki były dla niego jak najbardziej smakowite.
• apetyczne posiłki – ważne jest, w jaki sposób jedzenie jest podawane, jak atrakcyjnie (kolorowo) zaserwowane. W ten sposób można zwiększyć apetyt chorego i zachęcić go do jedzenia.
• rozmiar talerza ma znaczenie – warto podawać jedzenie na dużym talerzu , ponieważ zwiększa to prawdopodobieństwo zjedzenia większej ilości jedzenia niż gdyby ta sama porcja została podana na mniejszym talerzu. W pierwszym przypadku optycznie wydaje się, że porcja jest mniejsza.
• wzbogacanie diety – podawanie kolejnych produktów powinno zachodzić w sposób stopniowy i powolny. Widok zbyt dużej ilości jedzenia mogłaby spowodować stres u chorego i odnieść odwrotny skutek od zamierzonego.
• ustalić reguły jedzenia – powinno się określić czas jedzenia posiłku (np. 30 minut) i fakt, że podczas jedzenia choremu zawsze towarzyszy druga osoba, której zadaniem jest jej towarzyszenie również po zjedzeniu posiłku. Ma to na celu zapobiegniecie wywoływaniu odruchu wymiotnego albo wręcz odwrotnie - objadania się.
• ostatni posiłek – zaleca się jedzenie jego przed samym snem (jeżeli nie powoduje to problemów z zaśnięciem i jest tolerowany przez chorego),
• suplementacja diety preparatami witaminowymi - często jest niezbędna z powodu znacznych niedoborów w organizmie, które ciężko zaspokoić wyłącznie produktami spożywczymi.

Nie można zapominać, że każdego chorego należy traktować indywidualnie. Lekarz wraz z innymi specjalistami powinien podjąć decyzję o wyborze sposobu leczenia i odżywiania dopiero po dokonaniu szczegółowej oceny stanu zdrowia i odżywiania. Dopiero taka wiedza umożliwia dopasowanie terapii do swoistych potrzeb chorego. U każdej osoby anoreksja powoduje powstanie innego stopnia wyniszczenia oraz rodzaju niedoborów.