x Ta strona używa cookie. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Informacja o cookies

A A A

Dieta po ostrym zapaleniu trzustki

data dodania: 14.01.2011

Informacje
Autor: Karolina Wiekierak, dietetyk
Data dodania: 14.01.2011

Tagi: ostre zapalenie trzustki, zapalenie, trzustka, choroby trzustki

Źródła:
  1. „Żywienie człowieka. Podstawy nauki o człowieku”, Gawęcki J., Hryniewski L. [red.], Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000,
  2. „Żywienie człowieka zdrowego i chorego”, Hasik J., Gawęcki J. [red], Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.

W wielu przypadkach ostrego zapalenia trzustki stwierdza się towarzyszące mu niedożywienie, które niejednokrotnie wymaga wdrożenia przez lekarzy żywienia pozajelitowego.

Zobacz galerię

Dyskusje w grupach:
ostatnie wpisy w grupach

zobacz inne grupy...

Zazwyczaj trwa ono kilka dni. W miarę poprawy stanu zdrowia chorego wprowadza się żywienie drogą pokarmową. Przez pierwsze 2-3 dni stosuje się dietę płynną kleikowo-kaszkową, bez dodatku tłuszczu. Jeżeli takie żywienie jest dobrze tolerowane przez chorego, stopniowo rozszerza się je o produkty łatwostrawne (gotowane, o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, bez produktów wzdymających i ostrych przypraw), podane w postaci rozmiksowanej papki. Jeśli nie pojawiają się niepokojące objawy ze strony jamy brzusznej i układu pokarmowego, zaleca się stosowanie takiej diety przez okres około 7-10 dni.

Podczas rekonwalescencji chory przechodzi przez kolejne etapy żywienia, które mają na celu ograniczone stymulowanie trzustki przez pokarm. Podczas trwania trzech wyszczególnionych okresów, dieta jest stopniowo wzbogacana o kolejne produkty aż do momentu, kiedy w pełni pokrywa zapotrzebowanie osoby powracającej do zdrowia na energię i składniki odżywcze. Po przebyciu ostrego zapalenia trzustki w większości przypadków zaleceniem leczniczym jest włączenie odpowiedniego postępowania dietetycznego, dlatego odgrywa ono tak istotną rolę i ma wpływ na stan zdrowia pacjenta w przyszłości. Niekiedy po przebyciu ostrego zapalenia trzustki rozwija się cukrzyca. W takim przypadku zasady postępowania nie odbiegają od ogólnie przyjętych zaleceń.

Pierwszy okres rekonwalescencji

Zazwyczaj rozpoczyna się jeszcze podczas pobytu w szpitalu i trwa przez blisko miesiąc. W tym czasie zaleca się regularne spożywanie 5 posiłków o znacznie ograniczonej zawartości tłuszczów i zmniejszonej ilości białka. Dzienna racja pokarmowa powinna zakładać dostarczenie 2000 kal, 65 g białka ogółem, z czego 35 g powinno pochodzić ze źródeł zwierzęcych, 40 g tłuszczów oraz 345 g węglowodanów ogółem. Zaleca się, żeby dieta była lekkostrawna, co przekłada się m. in. na sposób przygotowania posiłków. Powinny być gotowane na parze lub w wodzie, duszone bez obsmażania lub pieczone w foli. Zakazane jest duszenie i smażenie potraw z dodatkiem tłuszczu. Paprykę, pieprz i inne ostre przyprawy należy zastępować koperkiem, kminkiem, majerankiem, bazylią, cynamonem i wanilią. Dieta powinna zawierać ograniczone ilości błonnika pokarmowego. Z tego powodu zaleca się obieranie warzyw i owoców, a także ich przecieranie i rozdrabnianie po wcześniejszym ugotowaniu. Pieczywo i makarony pełnoziarniste oraz grube kasze należy zastąpić pieczywem pszennym, drobnymi makaronami, a także kaszą manną oraz krakowską. Zaleca się wykluczenie z jadłospisu chorego produktów wzdymających, czyli nasion roślin strączkowych, kapusty, brokułów, śliwek oraz gruszek. Powinno się wybierać produkty o niskiej zawartości tłuszczu, czyli mięso drobiowe i cielęce oraz chude mleko i twaróg. Do picia można podawać słabą herbatę oraz soki owocowe i warzywne. Zarówno w czasie trwania rekonwalescencji, jak i po jej zakończeniu obowiązuje całkowity zakaz spożywania napojów alkoholowych.

Produkty zalecane

  • jasne i czerstwe pieczywo pszenne np. bułka pszenna,
  • drobny makaron,
  • kasza manna,
  • kasza jęczmienna,
  • ryż biały,
  • chude mleko,
  • chudy twaróg,
  • chude ryby, np. dorsz, pstrąg, morszczuk, sandacz,
  • chude wędliny, np. szynka z piersi kurcząt,
  • mięso drobiowe, np. z piersi indyka,
  • cielęcina,
  • wołowina,
  • świeże masło,
  • oliwa z oliwek,
  • olej słonecznikowy,
  • olej sojowy,
  • miód,
  • dżemy bez pestek, np. wiśniowy,
  • ziemniaki,
  • marchew,
  • sałata,
  • pomidor,
  • dynia,
  • jabłko,
  • morele,
  • soki owocowe np. jabłkowy,
  • słaba herbata,

Produkty zakazane

  • pieczywo żytnie i razowe,
  • gruby makaron,
  • otręby,
  • kasza gryczana,
  • kefiry i jogurty,
  • pełnotłuste mleko i twarogi,
  • jajka,
  • wieprzowina, gęś i kaczka,
  • sery żółte i topione,
  • tłuste wędliny, np. salami, baleron,
  • podroby,
  • tłuste ryby, np. karp, węgorz, łosoś, śledź,
  • ryby wędzone,
  • produkty konserwowe,
  • śmietana,
  • kapusta,
  • nasiona roślin strączkowych (groch, fasola),
  • fasolka szparagowa,
  • cebula i szczypiorek,
  • orzechy,
  • śliwki,
  • czereśnie,
  • czekolada,
  • słodycze,
  • ciasta z kremem,
  • mocna herbata i kawa,
  • majonez,
  • napoje gazowane,
  • alkohol (bezwzględnie).

Zalecane techniki kulinarne i dodatki do potraw

  • gotowanie na parze i w wodzie,
  • duszenie bez wcześniejszego obsmażania,
  • pieczenie w foli lub pergaminie,
  • dodawanie sosów z łagodnymi przyprawami (koperkiem, majerankiem, bazylią, kminkiem) oraz słodką śmietaną, mąką, świeżym masłem lub żółtkiem.

Zakazane techniki kulinarne i dodatki do potraw

  • smażenie,
  • duszenie z wcześniejszym obsmażaniem,
  • pieczenie,
  • dodawanie sosów na zasmażkach i wywarach mięsnych.

Drugi okres rekonwalescencji

Zaleca się zwiększenie dostarczanej organizmowi wraz z pokarmem ilości energii do 2200 kcal, 70 g białka (w tym 40 g pochodzenia zwierzęcego), 50 g tłuszczów oraz 370 g węglowodanów. Nadal należy przestrzegać zaleceń z poprzedniego okresu dotyczących produktów spożywczych, ich przygotowywania i doprawiania. Dieta w dalszym ciągu powinna być lekkostrawna i rozłożona na 5 posiłków. Jeżeli nie ma u chorego żadnych niepokojących symptomów, zaleca się stosowanie powyższych zaleceń dietetycznych przez miesiąc. Jeżeli jednak pojawiają się stolce z domieszką tłuszczu, a także objawy dyspeptyczne, w postaci poposiłkowego uczucia przepełnienia, bólu brzucha, wzdęć, przelewania się w jamie brzusznej oraz wymiotów – należy powrócić do stosowania diety z poprzedniego okresu na co najmniej na 2 tygodnie.

Trzeci okres rekonwalescencji

W przypadku dobrego tolerowania diety zaleca się wdrożenie diety pełnowartościowej, pokrywającej indywidualne zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze zgodne z zalecanymi normami. Stopniowo można włączać do diety dotąd zakazane techniki kulinarne i zwiększać ilość tłuszczu. Zaleca się zwiększenie ilości błonnika pokarmowego w diecie. Nie ma potrzeby dalszego obierania oraz przecierania warzyw i owców. Można również zacząć podawać pieczywo pełnoziarniste oraz grube kasze i makarony. Warto jednak zwracać uwagę, jak organizm reaguje na wdrażane pokarmy i w przypadku zaobserwowania niepokojących objawów powrócić do zaleceń z drugiego okresu.

Jeżeli w czasie rekonwalescencji zachodzi konieczność stosowania wyciągów trzustkowych należy pamiętać o uzupełnianiu diety chorego w witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E i K.

Komentarze użytkowników