x Ta strona używa cookie. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Informacja o cookies

A A A

Dieta w przewlekłym zapaleniu trzustki

data dodania: 24.02.2011

Informacje
Autor: Karolina Wiekierak, dietetyk
Data dodania: 24.02.2011

Tagi: przewlekłe zapalenie trzustki, ozt, trzustka, choroby trzustki, zapalenie

Źródła:
  1. Hasik J., Gawęcki J., „Żywienie człowieka zdrowego i chorego”, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007,
  2. Dzieniszewski J., Jarosz M, „Rola żywienia w etiopatogenezie i leczeniu chorób trzustki”, [w:] „Nowa Medycyna – Gastroenterologia i Żywienie I” (10/1999).

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki powinno w głównej mierze opierać się na wyeliminowaniu czynnika powodującego uszkodzenie organu (najczęściej alkoholu albo kamicy) oraz wdrożeniu określonych zaleceń dietetycznych.

Zobacz galerię

Dyskusje w grupach:
ostatnie wpisy w grupach

zobacz inne grupy...

Schorzeniu towarzyszy cały szereg zaburzeń metabolicznych prowadzących do występowania problemów z trawieniem i wchłanianiem, które w konsekwencji doprowadzają do powstania niedożywienia. Cechą charakterystyczną przewlekłego zapalenia trzustki są napadowe ostre bóle brzucha, przyczyniające się do spadku łaknienia, które również sprzyja powstaniu niedoborów. Chory bezwzględnie nie może spożywać alkoholu, nawet w najmniejszych ilościach i okazjonalnie.

Dieta niskotłuszczowa, ale wysokokaloryczna

Wskazane jest ograniczenie tłuszczu w codziennej racji pokarmowej do 50 g. Należy pamiętać, że tłuszcz zawarty jest nie tylko w maśle i oleju, ale także w wędlinach, mięsie oraz w mleku i jego przetworach jako tzw. tłuszcz ukryty. Jeżeli przy takiej ilości spożycia występują biegunki tłuszczowe, należy dodatkowo zmniejszyć jego ilość. Można to zrobić poprzez zaprzestanie dodawania oliwy i masła do gotowych potraw.

Dieta powinna być wysokokaloryczna, żeby zapobiegała utracie masy ciała. Przyjmuje się, że powinna dostarczać około 2500 kcal. Z czego większość energii powinna pochodzić z węglowodanów o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, w postaci czerstwego pszennego pieczywa, kleików, kaszy manny, sucharków, drobnego makaronu, cukru, miodu, dżemów, przecierów, owoców bez pestek oraz ziemniaków puree.

Zalecane produkty zawierające tłuszcz -

ilość w 100 g :

  • masło 73,5
  • olej słonecznikowy 100,0
  • oliwa z oliwek 99,6
  • mleko 0,5 % 0,5
  • ser twarogowy chudy 0,5
  • szynka z piersi kurcząt 1,2

Przybliżona zawartość tłuszczu w produktach tłuszczowych wskazanych w diecie:

  • 1 łyżka oleju = 10g tłuszcz
  • 1 łyżka śmietanki 30% = 3g tłuszczu
  • 1 łyżeczka masła = 5g tłuszczu
  • 1 łyżeczka margaryny roślinnej = 2,5g tłuszczu

Dieta lekkostrawna

Zabronione jest smażenie i pieczenie przy użyciu tłuszczu oraz duszenie z wcześniejszym obsmażaniem. Można natomiast potrawy gotować na parze i wodzie, piec w folii bez dodawania tłuszczu oraz dusić bez wcześniejszego smażenia

Nie zaleca się stosowania ostrych przypraw (pieprz, papryka). Lepiej zastępować je łagodnymi. Chcąc dodać smaku potrawie można dodać koperek, kminek, majeranek,bazylię, wanilię albo cynamon.

Nie wskazane jest spożywanie pokarmów wzdymających. Z tego powodu należy zrezygnować z grochu, kapusty, fasoli, kapusty, brokułów, czereśni, śliwek i gruszek.

Najbardziej zasadne jest przyjmowanie w ciągu dnia 5-6 niezbyt obfitych posiłków. W ten sposób zapobiega się nadmiernemu przeciążeniu przewodu pokarmowego, a w szczególności trzustki.

Świeże warzywa i owoce są doskonałym źródłem witamin oraz soli mineralnych niezbędnych osobom cierpiącym z powodu przewlekłego zapalenia trzustki. Należy jednak pamiętać, że tolerancja na nie jest bardzo indywidualną sprawą. W przypadku stwierdzenia objawów dyspetycznych ( poposiłkowego uczucia przepełnienia, bólu brzucha, wzdęć, przelewania się w jamie brzusznej oraz wymiotów) zaleca się spożywanie warzyw i owoców w formie gotowanej albo pieczonej. Ponadto wskazane jest ich obieranie przed spożyciem. W ten sposób pozbywamy się pewnej ilości błonnika, który mógłby nasilić biegunki.

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach a wyciągi trzustkowe

W wielu przypadkach istnieje konieczność leczenia wyciągami trzustkowymi (pankreatyną zawierającą lipazę trzustkową). Odgrywają one bardzo istotną rolę, ponieważ umożliwiają trawienie pokarmów zawierających tłuszcz. Ich dawkowanie zawsze jest ustalane przez lekarza, dostosowującego ich ilość do indywidualnych potrzeb chorego. Ze względu na pogorszone w przewlekłym zapaleniu trzustki wchłanianie należy zwrócić szczególną uwagę na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E i K), a także B1, B2 orazB6. Często bowiem dochodzi do powstania ich niedoborów. W takim przypadku zaleca się wprowadzenie do codziennej diety pokarmów będących szczególnie dobrym ich źródłem oraz dodatkową suplementację preparatami farmaceutycznymi.

Zalecane produkty zawierające witaminę A :

  • marchew
  • natka pietruszki
  • masło śmietankowe
  • żółtko jaj
  • dynia
  • morele
  • pomidor

Zalecane produkty zawierające witaminę D :

  • chude ryby, np. dorsz, morszczuk
  • olej rybi
  • białko jaj
  • mleko

Zalecane produkty zawierające witaminę E :

  • olej sojowy
  • olej słonecznikowy
  • olej lniany
  • oliwa
  • masło
  • mleko

Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki wymaga od chorego wewnętrznego samozaparcie i pogodzenia się z faktem, że prawdopodobnie nie doprowadzi ono nigdy do całkowitego wyleczenia. Bardzo często bowiem powstałe zmiany mają charakter nieodwracalny. Odpowiednia dieta ma na celu zapobieganie niedożywieniu oraz zmniejszanie przykrych objawów w postaci bólów brzucha, wzdęć oraz biegunek. Chory musi stosować się do zaleceń dietetycznych przez całe życie. Można z biegiem czasu zwiększać stopniowo ilość tłuszczu dostarczanego z pożywieniem. Należy jednak przy tym bacznie obserwować reakcje organizmu i w przypadku stwierdzenia biegunek powrócić do wcześniejszych zaleceń.

Przykładowy jadłospis dla osób z przewlekłym zapaleniem trzustki – 2500 kcal

Śniadanie ok. 750 kcal

  • Kluski lane na mleku 300 g
  • Bułka pszenna z szynką z piersi indyka – 2 sztuki
  • Herbata owocowa 250 ml
    II śniadanie ok. 250 kcal
  • Kaszka manna na mleku 200 g
  • Przetarte morele 150 g
  • Mód 2 łyżeczki
  • Herbatka ziołowa 250 ml

Obiad ok. 750 kcal

  • Krupnik z kaszą jęczmienną i warzywami 250 ml
  • Gotowana pierś z kurczaka w sosie ziołowym 150 g
  • Puree z ziemniaków z masłem 200 g
  • Sałatka z gotowanych buraczków z dodatkiem oliwy 150 g
  • Gotowana marchewka 150 g
  • Kompot z przetartych jabłek 150 ml

Podwieczorek ok. 250 kcal

  • Twarożek z miodem i cynamonem 100 g
  • Chałka 50 g
  • Herbatka owocowa 250 ml

Kolacja ok. 500 kcal

  • Chleb pszenny 2 kromki
  • Dorsz gotowany w jarzynach 150 g
  • Jogurt naturalny 100 g
  • Przetarte truskawki 150 g
  • Miód 2 łyżeczki
  • Herbatka ziołowa 250 ml

Komentarze użytkowników