x Ta strona używa cookie. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Informacja o cookies

A A A

Odżywianie w czasie chemioterapii

data dodania: 20.07.2011

Informacje
Autor: Marta Danecka, dietetyk
Data dodania: 20.07.2011

Tagi: chemioterapia, nowotwór, rak, żywienie, białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy, minerały

Źródła:
  1. Servan – Schreiber D., „Antyrak nowy styl życia”, Wydawnictwo Albatros A.Kuryłowicz, Warszawa 2008,
  2. Ciborowska H., Rudnicka A., „Dietetyka żywienie zdrowego i chorego człowieka”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.

Choroba nowotworowa jest niszczycielska dla naszego ciała. Terapia chemią jest jedną z dróg powrotu do zdrowia. Jednak jest ona wyniszczająca nie tylko dla komórek rakowych, ale i całego ustroju. Z tego powodu warto w tym trudnym okresie wspomóc się odpowiednią dietą.

Zobacz galerię

Dyskusje w grupach:
ostatnie wpisy w grupach

zobacz inne grupy...

Dzięki odpowiedniej diecie możemy lepiej zregenerować się po chemioterapii, zwiększyć odporność i łagodniej znosić jej efekty uboczne.

Czego potrzebuje twój organizm?

Białka, tłuszcze, węglowodany, witaminy i składniki mineralne są niezbędne, by utrzymać organizm w jak najlepszym stanie w okresie leczenia raka.

Białko jest elementem budulcowym organizmu. Chemioterapeutyki są substancjami silnie toksycznymi. Nasz organizm potrzebuje ok. 100 – 120 g białka na dobę. Może być ono pochodzenia zwierzęcego, takie jest po prostu łatwiej przyswajalne, tj. drób, chuda wołowina , cielęcia, ryby morskie. Ze względu na dużą zawartość kwasów omega – 3 ryby są preferowanym źródłem białka oraz tłuszczy.

Zapotrzebowanie energetyczne jest o około 1/5 większe niż w okresie zdrowia. Chorego można wspomóc podając mu nutridrinki między głównymi posiłkami. Do zup można dodawać mleko w proszku, a do innych potraw serki homogenizowane.

W kwestii tłuszczów ważne by spożywać oleje oraz oliwę z oliwek, masło lub dla poprawy smaku małe porcje śmietany dodawane do potraw. U chorego na raka trzeba znaleźć złoty środek między tym co nie będzie nadmiernie obciążać organizmu (ciężkostrawne produkty) a apetycznym smakiem potraw.

Węglowodany w postaci drobnych kasz, ryżu, makaronów (nitki), delikatnych wyrobów piekarskich, tj. pieczywo, drożdżowe, pszenne, bułki będą dobrym uzupełnieniem diety.

Są one łatwostrawne dzięki czemu nie będą nadwyrężały przewodu pokarmowego.

Warzywa i owoce jako świetne źródło witamin i związków mineralnych powinny być elementem codziennej diety. Wskazane są łatwostrawne gatunki, dodatkowo bez skórki i pestek. Banany, obrane jabłko (surowe, starte, pieczone), winogrona, morele, brzoskwinie. Z warzyw warto stosować marchew, sałatę, dynię, seler, młode ziemniaki, seler, patison, szparagi, pomidory bez skorki, pietruszkę. Sposób przygotowania to gotowane w wodzie lub na parze z małą ilością tłuszczu. Jest on potrzebny bowiem witaminy A, D, E, K zawarte w warzywach rozpuszczają się w tłuszczach przez co nasz organizm łatwiej je przyswaja.

Gdy brak apetytu

Chemioterapia jest trudnym okresem dla organizmu. Często pacjenci cierpią na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, co zniechęca ich do jedzenia. Posiłki powinny pokrywać zapotrzebowanie na składniki odżywcze oraz nie obciążać nadmiernie osłabionego organizmu.

Wskazówki żywieniowe:

  • Posiłki powinny mieć temperaturę pokojową, zbyt ciepłe lub zimne będą podrażniały żołądek i jelita.
  • Jedzenie powinno być podawane w ciekawej, smakowitej formie, by pobudzić łaknienie.
  • Posiłki należy przygotowywać ze świeżych produktów spożywczych. Nie powinny być one długo przechowywane przed podaniem.
  • Można stosować łagodne przyprawy, które smakiem i zapachem zachęcą do zjedzenia posiłku, a przy okazji dzięki swoim właściwościom ułatwią trawienie.
  • Nie należy wykluczać deserów. Budynie, kisiele, musy owocowe, galaretki mogą być spożywane w okresie leczenia chemią.
  • W przypadku kiedy chory ma ochotę na jakąś specjalną przekąskę, potrawę należy pozwolić mu ją zjeść. W tym okresie nie należy się martwić zbytnio kalorycznością potraw. Najważniejsze by chory jadł kiedy ma ochotę.
  • U chorych na nowotwory przewodu pokarmowego należy ograniczyć błonnik. Można to wykonać przez obieranie warzyw i owoców ze skórki oraz gotowanie ich, robienie musów, puree.
  • Jeśli mamy ochotę na produkty mleczne warto postawić na jogurty i kefiry. Dzięki nim poprawi się stan naszej flory jelitowej.
  • Posiłki należy spożywać częściej, ale w mniejszych porcjach.
  • W przypadku występowania biegunek, warto na pewien okres zastosować dietę bezmleczną, bezglutenową z małą ilością błonnika.
  • Sugerowane techniki przygotowywania jedzenia to gotowanie tradycyjne, gotowanie na parze.
  • Chemioterapia często powoduje anemię, w takim przypadku ważne jest spożywanie produktów przyczyniających się do produkcji czerwonych krwinek oraz bogatych w żelazo, tj. buraki oraz ich przetwory, chude mięso.
  • Ze względu na wzdymający charakter warzyw strączkowych należy z nich zrezygnować na czas chemioterapii.
  • Należy pamiętać o odpowiedniej ilości spożywanych płynów.
  • W niektórych przypadkach może dojść do reakcji między produktem spożywczym a chemioteraputykiem. Taka sytuacja dotyczy owoców cytrusowych, np. grejpfruta, jego przetworów, napojów alkoholowych. Należy porozmawiać z lekarzem prowadzącym o tym, co bezwzględnie musimy usunąć z naszej diety.
  • Dokładniejsze wskazówki odnośnie żywienia zależą od tego, jakiego narządu dotknęła choroba nowotworowa. Dieta powinna być uzgodniona przez lekarza i dietetyka, który przygotuje dla nas indywidualne menu.

Profilaktyka – żywienie na przyszłość

Twój organizm stoczył ciężki bój z chorobą. Warto zabezpieczyć się na przyszłość i na stałe włączyć do swojego menu przyprawy i produkty tj.

  • Czosnek – przyprawa ta zawdzięcza swoje zdrowotne właściwości związkom siarki. Dzięki czemu neutralizuje szkodliwe związki jakie dostają się do naszego organizmu wraz z pożywieniem np. podczas grillowania mięsa.
  • Rozmaryn – terpeny w nim zawarte przyczyniają się do apoptozy komórek rakowych. Przyczynia się on także do zwiększenia wrażliwości nowotworu na przyjmowaną chemioterapię.
  • Imbir – jest przyprawą o silnych właściwościach przeciwzapalnych, a jednocześnie stanowi dobry antyoksydant. Jego działanie spowalnia tworzenie naczyń krwionośnych w zmianie nowotworowej.
  • Kurkuma – jest to bardzo silny, naturalny środek przeciwzapalny. Poza tym wpływa negatywnie na komórki nowotworowe wywołując ich apoptozę (śmierć).
  • Zielona herbata – związki w niej zawarte zatrzymują proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych przez komórki rakowe. Dzięki temu nowotwór wolniej się rozwija. Poza tym jest bardzo dobrym antyoksydantem chroniącym przed wolnymi rodnikami.
  • Warzywa krzyżowe (np. kapusta, brokuły) - zawierają substancje działające przeciwrakowo, dodatkowo hamują tworzenie naczyń krwionośnych oraz przekształcanie się z miany nowotworowej w złośliwą postać.
  • Soja – zawiera izoflawony, dzięki temu przeciwdziała powstawaniu powstawaniu nowotworów wynikających z nieprawidłowej gospodarki hormonalnej u kobiet jak i u mężczyzn.
  • Warzywa o barwie czerwonej, żółtej, pomarańczowej, zielonej - zawierają znaczne ilości witaminy A oraz likopen. Związki te mają charakter antynowotworowy, pobudzający ciała odpornościowe do działania.
  • Maliny, truskawki, jagody – związki w nich zawarte spowalniają proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych w rejonie komórek nowotworowych. Inną ich zaletą jest neutralizowanie toksyn w organizmie.
  • Boczniaki – polisacharydy w nich zawarte pobudzają układ odpornościowy do walki z komórkami rakowymi. Bardzo skuteczne pod tym względem są również grzyby stosowane w tradycyjnej kuchni japońskiej, np. shiitake.

Wspomniane produkty spożywcze to tylko część przykładów zdrowotnej funkcji żywności. Warto baczniej dobierać jedzenie, bowiem może ono uchronić nas przed konsekwencjami choroby nowotworowej.

Komentarze użytkowników