x Ta strona używa cookie. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Informacja o cookies

A A A

Klasyfikacja oraz rokowanie w raku płuc

data dodania: 02.06.2011

Informacje
Autor: Jakub Tworkiewicz
Data dodania: 02.06.2011

Tagi: rak drobnokomórkowy, rak niedrobnokomórkowy, klasyfikacja tnm raka płuc, rokowanie w raku płuc

Źródła:
  1. Kumar V., Cotran R. S., Robbins S. L., "Robbins Patologia", Wydawnictwo Urban&Partner, Wrocław 2005,
  2. "Onkologia - podręcznik dla studentów i lekarzy", Kordek R. [red.], Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2007,
  3. „Choroby wewnętrzne. Stan wiedzy na rok 2010”, Szczeklik A. [red.], Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2010,
  4. Stachura J., Domagała W., „Patologia znaczy słowo o chorobie”, Wydawnictwo PAU, Kraków 2003,
  5. “Diagnosis and management of lung cancer: ACCP evidencebased clinical practice guidelines”, Alberts W.M. [red.], Chest 2007.
  6. N2

Odpowiednia klasyfikacja zmian nowotworowych jest niezbędna do postawienia diagnozy i określenia rokowania chorego.

Zobacz galerię

Rak płuc dzielony jest na dwie różne postacie patomorfologiczne (rak niedrobnokomórkowy oraz rak drobnokomórkowy). Zasadniczo różnią się one również pod względem klinicznym.

  1. Rak niedrobnokomórkowy (NSCLC, non-small cell lung cancer) dotyczy około 80% chorych:
  • rak płaskonabłonkowy (squamous cell carcinoma) występuje w Polsce w około 40% przypadków raka płuca,
  • rak gruczołowy (adenocarcinoma) stanowi około 30% wszystkich przypadków raka płuca,
  • rak wielkokomórkowy (largecellcarcinoma) stanowi około 10% chorych na raka płuca.
  1. Rak drobnokomórkowy (SCLC, small-cell lung cancer) spotykany u około 20% chorych.

Klasyfikacja TNM

Ocena zaawansowania guza (tzw. klasyfikacja TNM) opiera się na trzech cechach: wielkości guza (cecha T), zajęcia węzłów chłonnych (cecha N) oraz przerzutach odległych (cecha M).

Klasyfikacja TNM przedstawia się następująco:

Cecha T (wielkość guza)

Tx - jest to obecność guza udowodniona na podstawie obecności komórek nowotworowych w wydzielinie oskrzelowej, ale bez cech guza w badaniach radiologicznych klatki piersiowej i bronchoskopii;

T0 - brak cech guza pierwotnego;

T1 - guz o średnicy nie większej niż 3 cm, otoczony tkanką płucną lub opłucną płucną bez naciekania oskrzela głównego;

T2 - guz mający przynajmniej jedną z następujących cech: średnica większa niż 3 cm, zajęcie oskrzela głównego w odległości nie mniejszej niż 2 cm od ostrogi głównej, naciekanie opłucnej płucnej, towarzysząca niedodma lub zapalenie tkanki płucnej dochodzące do okolicy wnęki, lecz nie zajmujące całego płuca;

T3 - guz każdej wielkości naciekający następujące struktury anatomiczne: ściana klatki piersiowej, przepona, opłucna osierdziowa, opłucna śródpiersiowa, osierdzie, nerw przeponowy, guz z towarzyszącą niedodmą lub zapaleniem całego płuca;

T4 - guz każdej wielkości naciekający jedną ze struktur: śródpiersie, serce, wielkie naczynia, tchawica, przełyk, ostroga główna, trzony kręgów, nerw krtaniowy wsteczny, guz z wysiękiem opłucnowym lub osierdziowym, guz z oddzielnymi guzkami satelitarnymi w obrębie tego samego płata.

Cecha N (ocena węzłów chłonnych)

Nx - regionalne węzły chłonne niemożliwe do oceny;

N0 - brak przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych;

N1 - przerzuty w węzłach okołooskrzelowych (międzypłatowych, płatowych, segmentarnych) lub/i wnękowych po stronie guza pierwotnego;

N2 - przerzuty w węzłach chłonnych śródpiersia po stronie guza lub/i w węzłach poniżej rozwidlenia tchawicy;

N3 - przerzuty w węzłach chłonnych śródpiersia lub wnęki po stronie przeciwnej lub w węzłach chłonnych pod mięśniem pochyłym przednim szyi lub w węzłach chłonnych nadobojczykowych po stronie guza lub po stronie przeciwnej.

Cecha M (przerzuty odległe)

Mx - obecność przerzutów odległych niemożliwa do oceny;

M0 - brak obecności przerzutów odległych;

M1 - obecne przerzuty odległe (w tym inne ogniska nowotworu w innym płacie po tej samej stronie lub po stronie przeciwnej).

W związku z rozłożonym w czasie procesem diagnostyczno-terapeutycznym, przed oznaczeniami w klasyfikacji TNM mogą występować następujące symbole:

cTNM - klasyfikacja kliniczna określona na podstawie badań, przed podjęciem terapii,

sTNM - klasyfikacja śródoperacyjna określona na podstawie badań oraz oceny podczas zabiegu operacyjnego,

pTNM - klasyfikacja pooperacyjna określona na podstawie badań przed leczeniem operacyjnym, oceny śródoperacyjnej oraz badania histopatologicznego,

rTNM - jest to klasyfikacja ponownego leczenia, która ocenia rozwój choroby na różnych etapach przebiegu oraz terapii za pomocą różnych metod.

Zgodnie z klasyfikacją TNM wyróżniamy następujące stopnie zaawansowanie raka płuca:

Stopień zaawansowaniaTNM
0TisN0M0
IAT1N0M0
IBT2N0M0
IIAT1N1M0
IIBT2N1M0
T3N0M0
IIIAT1N2M0
T2N2M0
T3N2M0
T3N1M0
IIIBT4N0-3M0
T0-4N3M0
IVT0-4N0-3M1

Niestety tylko raki niedrobnokomórkowe płuc podlegają omówionej wyżej klasyfikacji TNM. Jest to spowodowane bardzo szybkim przebiegiem klinicznym raków drobnokomórkowych (SCLC), między innymi wczesnym występowaniem przerzutów poza klatką piersiową.

W związku z tym zaawansowanie raków drobnokomórkowych opiera się na dwóch stadiach choroby:

  • postaci ograniczonej (limiteddisease - LD) - zmiany ograniczone są do połowy klatki piersiowej (30% chorych),
  • postaci uogólnionej (extensivedisease - ED) - zmiany są obecne poza obszarem LD (70%).

Rokowanie

  1. Rak niedrobnokomórkowy - 5-letnie przeżycie w zależności od stopnia zaawansowania TNM:
  • I stopień – 60 do 70 proc.,
  • II stopień – 40 do 50 proc.,
  • IIIa stopień – poniżej 15 proc.,
  • IIIb i IV stopień – 1 proc.
  1. Rak drobnokomórkowy:

Dla chorych, u których nie podjęto leczenia średnia długość życia wynosi 6 - 8 miesięcy. U pacjentów, którzy są leczeni za pomocą radioterapii oraz chemioterapii dwuletnie przeżycie wynosi od 2 do 40 proc. Jednakże u chorych w dobrym stanie ogólnym (w przypadku postaci ograniczonej) rokowanie jest lepsze - w około 10 proc. przypadków można uzyskać długotrwałe przeżycie, tj. remisje całkowite, trwające dłużej niż 3 lata.

Komentarze użytkowników