I co ciekawe, mimo że objawów nie można pomylić z żadną inną przypadłością, zespół ten jest rzadko diagnozowany, a tym samym równie rzadko poprawnie leczony.
Po czym poznasz?
Twoja noc wygląda tak: leżysz w łóżku, gotowy na sen i choć ciało zaczyna się relaksować, kończyny wciąż przypominają o swoim istnieniu? Czujesz mrowienie, nieodpartą potrzebę poruszania nogami (czasem także, choć rzadziej również rękoma), szczególnie, gdy siedzisz lub leżysz? Masz przy tym wrażenie, że kończyny są ciężkie, a nawet czujesz, jakby ktoś wkłuwał ci w nie igły? Właściwie masz problem, jak opisać ten rodzaj dyskomfortu, bo radzisz sobie z nim nieźle – ot, zwyczajnie zaczynasz ruszać nogami, chodzić, a nieprzyjemne uczucie na chwilę mija. To najbardziej charakterystyczne objawy zespołu niespokojnych nóg.
I najczęściej dopadają cię nocą, między północą a godz. 4 nad ranem - nie pozwalają zasnąć bądź wybudzają ze snu. Dochodzi także do niekontrolowanych ruchów, które trwają 1-2 sekundy i powtarzają się co kilka lub kilkadziesiąt sekund. To potrafi skutecznie uprzykrzyć życie.
Ważne, by RLS nie mylić z nocnymi skurczami, których przyczyna leży w zmęczeniu, niedoborze elektrolitów. Skurcze te niwelują leki rozluźniające mięśnie. Nie działają one jednak w przypadku zespołu niespokojnych nóg.
Lekarzowi do postawienia poprawnej diagnozy nie będzie konieczne żadne badanie. Wystarczy mu szczegółowy wywiad. Dlatego też dokładnie obserwuj swoje ciało, by jak najbardziej precyzyjnie opisać ekspertowi dolegliwości.
Skąd się to bierze?
To choroba neurologiczna, która pojawia się na skutek niedoborów dopaminy w mózgu. Powodem może być także niedobór żelaza, dlatego często dolegliwość ta dotyczy kobiet w ciąży. Zespół niespokojnych nóg to w ponad połowie przypadków choroba dziedziczona. Schorzenie to może towarzyszyć także innym chorobom. Bardziej narażone są na nie osoby cierpiące na uszkodzenia rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych, uszkodzenia nerwów obwodowych, niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, stwardnienie zanikowe boczne, choroba Friedreicha, niedobór witaminy B12. Zespół może także wystąpić w czasie ciąży.
- Byłam przekonana, że to z powodu braku żelaza, a nawet z powodu zbyt dużego wysiłku fizycznego - mówi Katarzyna Rogoś, u której chorobę zdiagnozowano 3 lata temu. - Zrzucałam to też na karb zmęczenia. Wiadomo - przy dodatkowych kilogramach nogom nie jest wcale lżej. Szczęśliwie koleżanka podpowiedziała mi, by udać się zapobiegawczo do neurologa.
RLS może być także spowodowany przyjmowaniem leków. Niebezpieczne być mogą antydepresanty, neuroleptyki, a także leki przeciwpadaczkowe.
Jak leczyć RLS?
Jeśli zespół niespokojnych nóg towarzyszy innym chorobom, terapię powinno się rozpocząć od leczenia początkowego schorzenia, np. niedoboru witaminy B12 czy niewydolności nerek.
Prawidłowa diagnoza i leczenie poprawi codzienny komfort, wpłynie na jakość snu, kontakty seksualne oraz pewność siebie.
- Bo choć może się to wydać śmieszne i na życie płciowe taka przypadłość wpływa – dodaje Rogoś. - Możecie sobie wyobrazić współmałżonka, który wiecznie wierzga nogami? Można dostać białej gorączki! Szczęśliwie leki pomagają. Ale dla mnie niezawodny jest także sport.
Z ogólnie dostępnych środków pomoże ograniczenie kawy, nikotyny oraz alkoholu. Intensywne ćwiczenia w czasie dnia również dobrze wpływa na objawy. Doraźnie pomaga ruszanie kończynami, moczenie nóg w chłodniej wodzie oraz zimne okłady czy masaż. Niektórzy pacjenci owijają nogi bandażami, inni - zakładają uciskowe pończochy. Warto spać na boku z poduszką między nogami. Leczenie farmakologiczne polega na wyrównaniu niedoboru dopaminy poprzez podawanie na 30-60 minut przed snem specjalnego preparatu.
Pomoże specjalista
Według statystyk na zespół niespokojnych nóg cierpi od 10 do 30% ludzkości. Wiele osób nie zostało jednak zdiagnozowanych. Jeśli więc czujesz nawracające nieprzyjemne uczucie w kończynach, przemyśl wizytę u neurologa.
Próbujesz ujarzmić kończyny? Męczy Cię wieczorne mrowienie lub kłucie w nogach? Masz na to sprawdzone sposoby? Podziel się opinią. Czekamy na Twój komentarz.