x Ta strona używa cookie. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Informacja o cookies

Jak rozpoznać ZZSK?

data dodania: 04.10.2011

Informacje
Autor: Jakub Tworkiewicz
Data dodania: 04.10.2011

Tagi: zzsk, choroba bechterewa, HLA-B27, kręgosłup, rtg, syndesmofity, entezofity

Źródła:
  1. „Reumatologia kliniczna” pod redakcją Marka Brzosko; Wydawnictwo Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Szczecin 2010
  2. „Choroby wewnętrzne” pod redakcją Andrzeja Szczeklika; Wydawnictwo Medycyna Praktyczna Kraków 2011
  3. „Ortopedia, traumatologia i reumatologia” Andrew D. Duckworth, Daniel E. Porter, Stuart H. Ralston; I wydanie polskie pod redakcją A. Wall; Wydawnictwo Elsevier Urban&Partner Wrocław 2010
  4. „The spondyloarthritides” Calin A, Taurog J; Oxford University Press, Oxford 1998.

U osób młodych, którzy cierpią z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa na tle zapalnym, zawsze należy rozważyć wystąpienie ZZSK.

Zobacz galerię

Obecnie w celu rozpoznaniu ZZSK stosuje się zmodyfikowane nowojorskie kryteria diagnostyczne. Oparte są one na objawach zgłaszanych przez pacjenta oraz wybadanych przez lekarza w trakcie wizyty. Do kryteriów brane są również pod uwagę objawy radiologiczne. Do kryteriów klinicznych opartych na objawach z badania podmiotowego i przedmiotowego zalicza się:

  • ból w okolicy krzyżowo-lędźwiowej utrzymujący się przez co najmniej 3 miesiące, zmniejszający się po ćwiczeniach, nieustępujący w spoczynku
  • ograniczenie ruchomości w odcinku lędźwiowym kręgosłupa< zmniejszenie ruchomości klatki piersiowej

Do kryteriów radiologicznych zalicza się:

  • obustronne zmiany zapalne w stawach krzyżowo-biodrowych 2-4 stopnia
  • jednostronne zmiany zapalne w stawach krzyżowo-biodrowych 3-4 stopnia

 

Rozpoznanie zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa jest pewne, gdy spełnione jest kryterium radiologiczne oraz co najmniej 1 kryterium kliniczne. Rozpoznanie ZZSK jest prawdopodobne wtedy, gdy spełnione są 3 kryteria kliniczne lub tylko kryterium radiologiczne. W postawieniu prawidłowej ostatecznej diagnozy lekarze zwracają uwagę na wiele różnych szczegółów dotyczących charakterystyki bólu, objawów towarzyszących, czy występowaniu pewnych chorób w rodzinie. Brane są pod uwagę takie informacje jak:

  • czy początek choroby był przed 40 r.ż.?
  • czy początek był powolny?
  • czy ból utrzymuje się co najmniej 3 miesiące?
  • czy bólowi towarzyszy sztywność poranna?
  • czy podstawowe objawy jak ból i sztywność zmniejszają się po ćwiczeniach?
  • czy podstawowym dolegliwością towarzyszą ból w klatce piersiowej, w okolicy pośladków?
  • czy pojawia się ostre zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka?
  • czy występuje niesymetryczne zapalenie stawów, głównie kończyny dolnej?
  • czy w rtg kręgosłupa oraz stawów krzyżowo-biodrowych są zmiany odpowiadające procesowi zapalnemu?

W ZZSK celowane zdjęcia na stawy krzyżowo-biodrowe wykazują, najczęściej obustronnie w zależności od okresu choroby, zwężenie szpar stawowych nawet do ich zarośnięcia. Na zdjęciach rtg kręgosłupa najbardziej charakterystycznymi zmianami są: zmiany w pierścieniach włóknistych („świecące narożniki” trzonów kręgowych), „kwadratowienie” trzonów kręgowych, mosty kostne łączące sąsiednie trzony kręgowe zwane syndesmofitami. Postępujący proces zapalny ZZSK prowadzi do powstawania zrostów w stawach kręgosłupa i stopniowego wapnienia więzadeł, czego skutkiem jest całkowite zarośnięcie kręgosłupa. Dochodzi także do kostnienia przyczepów ścięgien zwanych entezofitami. W obrazowaniu rentgenowskim kręgosłup przyjmuje obraz kija bambusowego W wywiadzie rodzinnym zwraca się szczególną uwagę na występowanie takich chorób jak: ZZSK, przewlekłe zapalenia jelit, czy łuszczyca.

W celu oceny stopnia zaawansowania choroby lekarze oraz rehabilitanci wykonują specjalistyczne testy, które określają stan kręgosłupa oraz stawów. Zwracają uwagę na bolesność, ruchomość, krzywizny kręgosłupa, rozszerzalność klatki piersiowej oraz to, w jakim stopniu choroba ta zaburza codzienną aktywność.

  • Jeśli chodzi o nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych to są to:
  • podwyższone wykładniki stanu zapalnego, takie jak OB, CRP, czy leukocytoza (podwyższona ilość krwinek białych w surowicy krwi),
  • w trakcie aktywnej przebudowy kostnej podwyższone jest stężenie fosfatazy zasadowej,
  • u części chorych występuje niedokrwistość normobarwliwa, białkomocz, krwinkomocz, a także podwyższone stężenia immunoglobulin, często w klasie IgA,
  • brak czynnika reumatoidalnego w surowicy krwi
  • płyn stawowy pobrany podczas punkcji ma charakter zapalny.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa nie zawsze objawia się w sposób „książkowy”. Czasami trzeba być wyczulonym na pewne drobne szczegóły i zmiany w naszym organizmie, które nie do końca wiążą się z chorym kręgosłupem. W razie jakichkolwiek niepokojących zmian niezwłocznie powinniśmy udać się do lekarza w celu wdrożenia odpowiedniej diagnostyki. Objawy, które wyżej zostały wymienione nie zawsze muszą oznaczać ZZSK. Do różnicowania brane są pod uwagę inne choroby, m.in.: choroba Scheuermanna, łuszczycowe zapalenie stawów, RZS, choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, udar rdzenia kręgowego, dyskopatie, zmiany nowotworowe, spondyloza szyjna, fibromialgia oraz szereg innych, nieco rzadszych jednostek chorobowych.

Komentarze użytkowników